İstanbul’un İşgal Yıl Dönümlerinin İstanbul ve Ankara Basınına Yansımaları (1922-1928)

Authors : İsmet Üzen, Recep Büyüktolu, Mehmet Şah Özcan

Pages : 201-224

Doi:10.17133/tubar.1624246

View : 72 | Download : 61

Publication Date : 2025-06-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra İtilaf Devletleri 13 Kasım 1918’de İstanbul’a girmiş ve Osmanlı’nın başkentini kontrol altında tutmaya başlamıştı. Bu sırada Anadolu’daki Millî Mücadele başarılı bir şekilde gelişmiş, Osmanlı Hükûmetleri ve İtilaf Devletleri bunu engellemede başarısız olmuştu. Meclis-i Mebusan’da 28 Ocak 1920 tarihinde Misak-ı Millî’nin oy birliği ile kabulü İtilaf Devletleri açısından bardağı taşıran son damla olmuştu. 16 Mart 1920’de İstanbul resmen işgal edilirken Şehzadebaşı Karakolu da basılmış ve baskında Türk askerlerinden bazıları şehit edilirken bazıları da yaralanmış, şehitler Eyüp mezarlığına defnedilmişti. Ancak yaşanan bu üzücü hadise ne İstanbul ne de Anadolu halkı tarafından unutulmuş, olayın yıl dönümlerinde şehitler için anma törenleri yapılmıştı. İstanbul’un işgaline, işgal altında geçen yıllara, işgale karşı basının gösterdiği tepkilere ve İstanbul’un işgalden kurtuluşuna (Kurtuluş Bayramı kutlamaları) dair çok sayıda bilimsel çalışma bulunmaktadır. Ancak işgalin başlamasının ya da sona ermesinin ardından işgalin yıl dönümlerinde yaşananlara, düzenlenen etkinliklere ve bunların basına yansımalarına dair herhangi bir esere rastlanmamıştır. Bu çalışmada, İstanbul’un işgali ve bu esnada şehit düşenler hakkında Türkiye’de Latin harfleri kabul edilinceye kadar olan 1922-1928 yılları arasında, yıl dönümlerinde işgalin Türk gazetelerine yansımaları ele alınmıştır. Gazetelerde 1925 yılına kadar olan yıl dönümlerinde genelde işgal hakkında değerlendirmelere rastlanırken, 1925’ten sonra hem değerlendirmelere hem de anma törenler hakkında bilgilere rastlanmaktadır.
Keywords : 16 Mart 1920, İstanbul’un işgali, Yıldönümü, Türk Basını, Şehzadebaşı Karakolu

ORIGINAL ARTICLE URL