Batı Etkisine Karşı Yerli Duruş: Dost Dergisi’nde (1964-1973) Sanat ve Kültür

Authors : Ahmet Karaca

Pages : 115-129

Doi:10.17133/tubar.1729379

View : 104 | Download : 147

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 1957-1973 yılları arasında yayımlanan Dost dergisinin üçüncü devresi olan 1964-1973 yılları arasındaki sayıları temelinde, dönemin Türkiye’sinde sanat ve edebiyat anlayışını değerlendirmiştir. Dergi, Batı etkisine karşı ulusal sanat anlayışını savunmuş; sanatı sadece bireysel bir estetik alan değil, toplumsal bilinç ve kültürel direnişin bir aracı olarak ele almıştır. Edebiyat, müzik, tiyatro, sinema, resim, opera ve bale gibi birçok sanat dalına yer veren dergi; halktan beslenen, toplumcu gerçekçiliği merkeze alan ve yerli kültürel değerleri yücelten bir perspektifle yayın yapmıştır. Aynı zamanda dergide çağdaş Türk yazarlarının Batı’da nasıl algılandığı tartışılmış, yerel kimlikle evrenselliğe ulaşmanın yolları irdelenmiştir. Dönemin diğer dergileriyle kıyaslandığında Dost dergisinin özgünlüğü ve ideolojik duruşu belirgin hâle gelmiştir. Bu duruş derginin neredeyse bütün sayılarında farklı türlerde eserlerle sergilenmiştir. Yeni yazar ve şairlere de kucak açan dergi, yazar kadrosu açısından estetik bir duyarlılıkla ulusal değerleri evrenselle buluşturmanın yollarını aramıştır. Bu arayışın neticesinde Dost dergisi yeninin, güzelin ve yerli bir duruşun temsilcisi olmuş; Türkiye’nin sanat ortamında düşünsel ve estetik bir yönlendirici olarak önemli bir işlev görmüştür.
Keywords : Türk Edebiyatı, Dost Dergisi, Toplumcu Gerçekçilik, Kültürel Bağımsızlık, Ulusal Sanat

ORIGINAL ARTICLE URL