BİR TOPLUMCU GERÇEKÇİ POETİKA OLARAK REFİK DURBAŞ ŞİİRİ

Authors : İnci Çağdaş Aslan, Yusuf Aydoğdu

Pages : 75-104

Doi:10.54566/turas.1831446

View : 156 | Download : 209

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :1960 sonrası Türk şiirinde toplumcu gerçekçi çizginin önemli temsilcilerinden biri olan Refik Durbaş, bireysel duyarlılıkları tümüyle dışlamamakla birlikte, poetikasının merkezine emekçi sınıfların yaşam mücadelesini, yoksulluğunu ve toplumsal adaletsizlikleri yerleştirmiş şairlerdendir. Bu çalışma; Durbaş\\\'ın şiirindeki toplumcu söylemi, işçi sınıfına, ezilen kesimlere ve gündelik hayatın sınırlarına yönelik yaklaşımını çözümlemeyi amaçlamaktadır. Niteliksel bir araştırma deseni benimsenmiş ve şairin tüm şiir kitapları doküman analizi yöntemiyle incelenerek tematik bir çerçeve oluşturulmuştur. İnceleme sonucunda Durbaş şiirinin genel hatlarıyla; emek süreçleri ve sınıf mücadelesi, toplumsal eşitsizlik ve sınıfsal çelişkiler, yoksulluğun gündelik hayat pratiklerine yansımaları ile direnişin ve umudun poetik inşası olmak üzere dört temel eksende şekillendiği görülmüştür. Diğer taraftan çalışmanın dikkat çekici bulgularından biri de Durbaş\\\'ın diğer toplumcu gerçekçi şairlerden farklı olarak şiir evreninde usta-çırak ilişkilerini somut bir toplumsal değer olarak öne çıkarmasıdır. Bu yönüyle şair, halk şiirinin imkânlarını toplumcu şiire taşımaya çalışmıştır. Şiir serüvenine İkinci Yeni\\\'nin imgesel diliyle başlayan Durbaş\\\'ın, zamanla daha yalın ve anlatımcı (narrative) bir üsluba yöneldiği; bu poetik evrimin, onu toplumcu gerçekçi çizgiye taşıdığı görülmektedir.
Keywords : Şiir, Modern Türk Şiiri, Refik Durbaş, Toplumcu Gerçekçilik, Emek, Yoksulluk.

ORIGINAL ARTICLE URL