EGE TÜRKÜLERİNDE CİNSELLİKLE İLGİLİ SÖYLEMLER

Authors : Betül Özen

Pages : 18-43

Doi:10.54566/turas.1704447

View : 67 | Download : 109

Publication Date : 2025-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Sözlü kültürün oluşmasında ve aktarılmasında bir önemli araç olan türküler, toplumların kimliğini inşa eder. Türküler yalnızca folklor ve müzikoloji alanlarında değil bilimin her alanında incelenmeye değer metinlerdir. Türkü sözleri ihtiva ettiği söz varlığıyla dilbilim için de değerli bir çalışma alanı olmuştur. Toplumsal kimliği oluşturan türküleri, toplumsal cinsiyet ve toplumdilbilimi açısından incelemek bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Türkülerde anlatılanlar insan hayatının gerçekliğidir. İnsanoğlu başından geçen her olayı, içinde yaşadığı en derin duyguları da türküler vasıtasıyla dile getirmiştir. Türkü metinlerinde en dikkat çeken nokta kadın erkek ilişkileridir. Genellikle erkek ağzının egemen olduğu türkülerde, erkeğin gözünde kadının nasıl göründüğünü ve kadına dair unsurların nasıl anlatıldığını görebilmek mümkündür. Bu çalışmada türkülerde cinsellikle ilgili söylemler ve toplumsal cinsiyet incelenecektir. Bu çalışmanın kapsamı Aydın, Denizli, İzmir, Muğla, Kütahya, Uşak, Afyon ve Manisa illerinin oluşturduğu Ege türküleridir. Çalışmamızda TRT Türk Halk Müziği Repertuvarında yer alan türküleri inceledik. İncelenen türkülerde biyolojik ve toplumsal cinsiyete dair doğrudan ya da dolaylı tüm söylemler tespit edilmiş, tespit edilen söylemler kendi içinde tasnif edilmiş ve örneklerle açıklanmıştır. Bölgenin toplumsal cinsiyet rolleri ve cinselliğe bakış açısı hakkında bir fikir veren bu çalışmanın sonuç bölümünde ise kadın ağzı ve erkek ağzı türkülerin oranları tespit edilmiş, cinsel çağrışımlı türkülerin oranları illere göre karşılaştırmalı olarak verilmiştir.
Keywords : Toplumsal cinsiyet, Ege türküleri, cinsellik, kadın, erkek

ORIGINAL ARTICLE URL