ESKİ TÜRK YAZITLARINDA GEÇEN opul- SÖZCÜĞÜNÜN ETİMOLOJİSİ VE SÖZCÜĞE YENİ BİR ANLAMLANDIRMA ÖNERİSİ

Authors : Süleyman Hilmi Kızıldağ

Pages : 72-84

Doi:10.59257/turkbilig.1464549

View : 129 | Download : 82

Publication Date : 2025-06-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Etimoloji incelemeleri temelde, kök sözcüklerin belirlenip o kökle ilişkili olan türemiş sözcüklerin ortaya çıkarılmasında dil bilimi çalışmalarına katkı sağlamaktadır. Bunun yanında sözcüklerin aslî anlamlarının ve zamanla kazandıkları farklı anlamların belirlenmesinde de yardımcı olmaktadır. Bu yönüyle etimoloji çalışmaları, tarihî metinlerde geçen sözcüklerin doğru okunup anlamlandırılmasında önem arz etmektedir. Eski Türk yazıtlarında geçen opul- sözcüğü üzerine Türkologlar tarafından daha önce farklı biçimlerde anlamlandırmalar yapılmış ve sözcüğün etimolojisi hakkında görüşler belirtilmiştir. Bu çalışmada sözcük üzerine, daha önce belirtilen görüşler değerlendirilmiş ve farklı bir etimolojik görüş öne sürmek amacı güdülmüştür. Bu düşünce, opul- sözcüğü tarihi Türk dili metinlerinde ve çağdaş Türk dillerinde bulunan bazı sözcüklerle ilişkilendirilerek desteklenmeye çalışılmıştır. İnceleme neticesinde sözcüğe ve sözcüğün yazıtlarda geçtiği satırlara yeni bir anlamlandırma önerisinde bulunulmuştur. Çalışmada opul- sözcüğünün op- eylem kökünden türediği ve “kırılmak, alt-üst edilmek, bozulmak, tahrip olunmak, dağılmak” anlamlarını karşıladığı savunulmuştur.
Keywords : Eski Türk Yazıtları, opul-, opulu kirip, op- eylemi, Küli Çor Yazıtı, Örük/Oruk Yazıtı

ORIGINAL ARTICLE URL