CENGİZ AYTMATOV’UN TOPRAK ANA ROMANINA SUSKUNLUK SARMALI ÇERÇEVESİNDE DİSİPLİNLER ARASI BİR YAKLAŞIM

Authors : Adil Aktaş

Pages : 547-565

Doi:10.59257/turkbilig.1514343

View : 103 | Download : 98

Publication Date : 2025-06-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Bireyin karar verme sürecinde toplum kanaatinin, başka bir ifadeyle kamuoyunun etkisini ölçmek amacıyla oluşturulan suskunluk sarmalı kuramı Alman siyaset bilimci Elisabeth Noelle-Neumann tarafından geliştirilmiştir. Buna göre birey, kendi fikirlerini ifade etmeden önce toplumun fikirlerinin hangi doğrultuda olduğunu gözlemlemektedir. Bu gözlem sonucunda toplum tarafından dışlanmamak, yadırganmamak için toplumla aynı doğrultudaki fikirlerini dile getirirken farklı olduğunu düşündüğü fikirleri dile getirememekte veya mevcut fikirlerini toplumun fikirlerine uyarlayarak dile getirmektedir. Her iki durumda da kamuoyunun baskın kanaati, bireyin iradesinin önüne geçmekte, birey fikirlerini ifade etme konusunda topluma direnç gösteremediği için acı çekmekte ve fikirleri sessiz çığlığa dönüşmektedir. Bu çalışmada, bir iletişim modeli olarak suskunluk sarmalı modeli, bu özellikleri itibarıyla Cengiz Aytmatov’un Toprak Ana romanı ekseninde içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Nitekim romanın başkahramanı olan Tolgonay ile gelini Aliman’ın yaşadıkları olaylar, birbirleri ile olan ilişkilerinde dile getiremedikleri ifadeler ve nihayetinde Tolgonay’ın tüm bu duyguları günü geldiğinde ana olarak nitelendirdiği toprak ile paylaşması, suskunluk sarmalı modeli ile örtüşmektedir. Literatürde Aytmatov ve Toprak Ana romanının farklı açılardan ele alındığı çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Ancak Toprak Ana romanının, bir iletişim modeli olan suskunluk sarmalı açısından ele alındığı disiplinler arası bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışma bu yönüyle önem arz etmektedir. Çalışmada Tolgonay’ın yıllardır içinde kaldığı sarmaldan toprak ana sayesinde kurtulabildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Kamuoyu, Toplum Kanaati, Suskunluk Sarmalı, Kırgız Edebiyatı, Cengiz Aytmatov, Toprak Ana

ORIGINAL ARTICLE URL