MATTOLE VADİSİ’NDEN VAN GÖLÜ’NE: RESTORASYON ÇEVRECİ ELEŞTİRİSİNİN TEMEL KAYNAKLARI

Authors : Ufuk Özdag

Pages : 314-331

Doi:10.59257/turkbilig.1736847

View : 198 | Download : 252

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale günümüzde endişe verici boyutlara gelmiş bulunan çevresel yıkımlar karşısında, edebiyat ve kültür metinlerinin incelenmesinde restorasyon çevreci eleştirisini mercek altına almaktadır. Yeryüzünün biyotik topluluklarına ve ekosistemlere gelen yıkımı ve onarımını ele almasını önerdiğim restorasyon çevreci eleştirisi için bu çalışmada, restorasyonun yazın dünyasındaki başlıca temsillerini ele almaktayım. Ekolojik restorasyon hareketi kapsamında toplumların, tabandan gelen yeşillendirme faaliyetlerini hızlandırdığına, tehdit altındaki türlerin yeniden kazanıldığına, daha verimli topraklar, gıda güvenliği ve insan/doğa sağlığı için arazilerin geniş çaplı onarımına dahil olduklarını görüyoruz. Var olan çevreci eleştiri ekolleri yıllar içinde çevre farkındalığına büyük oranda katkı sağlamış olsalar da bu makale, peyzajlardan ve yerel çevre tarihinden ilham almış edebiyat ve kültür metinlerinin aktif katılımlı çevrecilik ekseninde çalışılması gereğine parmak basmaktadır. Makale, tarafımdan kuramsallaştırılan söz konusu çevreci eleştiri yaklaşımıyla, insan kaynaklı çevre tahribatı olan yörelerin toplum temelli restorasyon çabaları üzerine eserleri incelemektedir. Makale, Birleşmiş Milletler Ekosistem Restorasyonu On Yılı’nda, çevreci eleştirmenlerin, arazilerin ve yerel türlerin onarımına nasıl katkı sunacaklarına dair öneriler getirip, örneklemeyi Freeman House’ın Totem Salmon [Totem Somon] ve Mustafa Sarı’nın Vazgeçme adlı, çeyrek asrı kapsayan restorasyon anlatılarıyla göstermektedir.
Keywords : Restorasyon çevreci eleştirisi, BM Ekosistem Restorasyonu On Yılı, ekolojik restorasyon, havza restorasyonu, türlerin restorasyonu, toplum temelli koruma, Totem Salmon, Vazgeçme

ORIGINAL ARTICLE URL