“DÖNDERMEK/DÖNDÜRMEK” ÜZERİNE

Authors : Binnur Erdağı Doğuer

Pages : 153-163

Doi:10.20427/turkiyat.1522366

View : 123 | Download : 93

Publication Date : 2025-05-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkçenin söz varlığında birbiri yerine kullanılan iki fiil, döndermek ve döndürmek fiilleri aynı kökten mi türemiştir, aralarında fark var mıdır? Döndürmek fiili ile aynı anlamda ve çoğunlukla halk arasında kullanılan döndermek fiilinin yanlış kullanım olduğu görüşü yaygındır. Döndermek fiili, Standart Türkçede kullanılmadığı ve belki de yanlış kullanım olarak değerlendirildiği için standart Türkçenin standart sözlüğü Güncel Türkçe Sözlük’te yer almamaktadır. Türkçenin tarihî dönemlerine ait metinler incelendiğinde ise dönder- fiilinin tarihî metinlerde de kullanıldığı ve döndür- fiilinden farklı bir fiil olduğu görülmektedir. Diğer yandan, Anadolu ağızlarından tespit ettiğimiz örnekler de tarihî metinlerdeki verileri desteklemektedir. Bu yazıda, elde edilen veriler ışığında dönder- fiilinin tarihî metinlerdeki kullanımları ve etimolojik sözlüklerdeki açıklamaları ele alınarak bu iki sözcük arasındaki farklılık ortaya konmaya çalışılmıştır.
Keywords : Dönder-, döndür-, Türkçe, standart Türkçe, etimoloji, Anadolu ağızları

ORIGINAL ARTICLE URL