BOZKIRDA BİR ÜTOPYA: FAKİR BAYKURT’UN KAPLUMBAĞALAR ROMANI

Authors : Özlem Başboğa

Pages : 17-37

Doi:10.20427/turkiyat.1564611

View : 271 | Download : 435

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İnsanlar tarih boyunca ideal bir yaşamın ve düzenin nasıl olması gerektiği üzerine düşünmüş, bu arzuyu dışa vuran çok sayıda anlatı ve eser ortaya koymuştur. Bunlardan biri de ütopyalardır. Ütopya, kurgusal olması, eleştirel metinler olması, ortak mülkiyeti öne çıkarması, donmuş bir zamanı ve dış dünyayla bağı sınırlı bir mekânı -genellikle bir ada- seçmesi, günlük yaşamı yansıtması ile benzer anlatılardan ayrılmaktadır. Fakir Baykurt’un 1967’de yayımladığı Kaplumbağalar romanı, dış dünyaya kapalı olan Tozak köyü sakinlerinin kendileri için bir “gündüz düşü” olan üzüm bağını yetiştirmelerini ve ardından yaşananları anlatmaktadır. Romanda bağ yetiştirme süreci bir yanıyla köyde tam bir eşitlik ve mutluluk ortamı sağlarken diğer yandan ütopyanın bizatihi yarattığı baskı da hüküm sürmeye başlar. Bu makalede Kaplumbağalar romanının, sorunların eleştirilmesi, dış dünyadan soyutlanmış bir köyün mekân olarak seçilmesi, bu köyde zamanın adeta donmuş olması, bağın ortak mülkiyet olması, günlük hayatın detaylı bir şekilde eserde tasvir edilmesi gibi özelliklerinden dolayı ütopya olduğu ortaya konulmuştur. Ütopyanın özellikleri ve incelenen romandan yola çıkarak ütopyalarda sadece mutluluk, düzen, eşitlik olmadığı, aynı zamanda söz konusu hayatı korumak için despotizm olduğu makalenin bir diğer bulgusudur.
Keywords : Türk edebiyatı, Türk romanı, Fakir Baykurt, Kaplumbağalar, ütopya.

ORIGINAL ARTICLE URL