- Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD)
- Sayı: 43
- OSMANLI MAHKEMESİNDE ÜÇ HAK: KISAS, DİYET YA DA SULH
OSMANLI MAHKEMESİNDE ÜÇ HAK: KISAS, DİYET YA DA SULH
Authors : Mustafa Demir
Pages : 101-122
Doi:10.20427/turkiyat.1590820
View : 193 | Download : 349
Publication Date : 2025-11-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Şeriata göre kısas, maktulün varislerinin ya da kısas mümkün olan yaralamalarda mağdurun hakkı olarak görülmekte ve hak sahibinin tercihine kalmaktadır. Kasıtlı katil vakalarında ve askeriye karşı olan saldırılarda devlet saldırganı kısasen siyaset etmektedir. Bu durumda maktulün varisinin diyet haricinde tercih hakkı yokmuş gibi görünmektedir. İslam hukuku varise, kısas haricinde bir bedel karşılığında sulh, diyet, ya da bilabedel sulh seçimleri de sunmaktadır. Osmanlı kadı sicillerinde görülen kısasın tercih edilmediği durumlarda varislerle yapılan diyet pazarlıkları, yüzyıllar boyu standart olmayan diyet bedeline işaret etmektedir. Muslihunun toplumsal gerginlikleri azaltmaktaki rolü yadsınamaz ise de söz konusu katil davaları olduğunda muslihunun eylemi fazlasıyla bireysel motivasyonlara dayanmaktadır. Bu makale Osmanlı toplumunda, 16. yüzyıldan itibaren Tanzimat dönemine kadar olan süreçte varislerin kısas, diyet ya da sulh arasındaki tercih hakkına dairdir. Anahtar kelimeler: Kısas, diyet, sulh, muslihun, katil, merhem baha (melhem baha), siyaset cezası.Keywords : Kısas, diyet, sulh, muslihun, katil, merhem baha (melhem baha), siyaset cezası.
ORIGINAL ARTICLE URL
