İSTİHBARAT OLGUSUNUN YAŞADIĞI DÖNÜŞÜMÜN TARİHSEL BİR PERSPEKTİFLE ANALİZ EDİLMESİ: İSTİHBARATTAN İNTELLİGENCE’YE

Authors : Murat Kağan Toprak

Pages : 457-498

Doi:10.59281/turkiz.1807427

View : 151 | Download : 259

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma istihbaratın tarihsel süreçteki dönüşümünü amaç, yöntem ve kullanılan araçlar bağlamında incelemektedir. Ayrıca bu incelemelerden elde edilen veriler doğrultusunda 21. Yüzyıl uluslararası güvenlik ortamına günümüzdeki istihbaratın uyum sağlayıp sağlayamadığı incelenmiştir. Bu doğrultuda Hz. Musa ve Hz. İsa dönemi, Roma İmparatorluğu dönemi, İslamiyet dönemi, Engizisyon dönemi, Amerikan Bağımsızlık Savaşı dönemi, Telgrafın icat edildiği 1850’ler, Birinci Dünya Savaşı dönemi, İki savaş arası dönem, İkinci Dünya Savaşı dönemi, Soğuk Savaş dönemi ve günümüze kadar olan dönem istihbarat perspektifinden bakılarak incelenmiştir. Bu incelemeler ışığında, istihbaratın tarihin her döneminde devamlı olarak güncel şartlara ayak uydurmaya çalıştığı ve bu doğrultuda kendini geliştirdiği sonucuna, özellikle teknolojik gelişmelerin istihbarata başka hiçbir şeyin etki etmediği kadar fazla etki ettiği sonucuna, istihbarata yönelik gelişen teknolojinin özellikle 1850’lerde icat edilen telgrafla hızlandığı ve 21. Yüzyılla birlikte artık takip etmesi bile zor olan şekilde hızlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan bir diğer sonuç ise, istihbarata yönelik teknolojiler her ne kadar hızla gelişmiş olsa da günümüz uluslararası güvenliğine tam olarak uyum sağlayamadığı olmuştur.
Keywords : İstihbarat, Güvenlik, Yapay Zeka, İstihbarat Tarihi, Teknoloji

ORIGINAL ARTICLE URL