Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Okuduğunu Anlama Sorularının Bilişsel Aşaması: Barrett`in Aşamalı Sınıflandırması Temelinde Bir İnceleme

Authors : Özlem Yolcusoy, Hatice Altun Alkan, Gökhan Çetinkaya

Pages : 1-37

Doi:10.62605/ufb.1585037

View : 138 | Download : 229

Publication Date : 2025-05-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Barrett\\\'in Aşamalı Sınıflandırması, yabancı dil öğretiminde okuma araçlarının seçimi, soru türlerinin belirlenmesi ve öğrencilerin anlama becerilerinin aşamalı olarak geliştirilmesi açısından rehber niteliğindedir. Bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde işe koşulan Yedi İklim ders kitaplarında yer verilen metin sonu sorularının bilişsel aşamasını Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması’na göre tanımlamaktır. Betimsel nitelikli çalışmanın örneklemini Yunus Emre Enstitüsü Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti (A1-C1) ders kitapları oluşturmaktadır. Çalışmada metin sonu soruların bilişsel aşaması içerik çözümlemesi ilkeleri doğrultusunda Barrett\\\'in Aşamalı Sınıflandırması çerçevesinde tanımlanmıştır. Çözümleme sonucu, incelenen ders kitaplarında yer verilen okuduğunu anlama sorularının, büyük oranda düz kavrama aşamasında yoğunlaştığı saptanmıştır. Üst düzey düşünme becerilerini ölçen çıkarımsal kavrama, değerlendirme-karar verme ve değer biçme aşamalarındaki soruların, C1 düzeyine gelindiğinde dahi görece düşük oranlarda kaldığı görülmüştür. Genel olarak değerlendirildiğinde, Yedi İklim öğretim setindeki metin sonu sorularının bilişsel çeşitlilik açısından daha dengeli bir yapıya kavuşturulması gerekmektedir. Özellikle üst düzey bilişsel aşamalarda yer verilen soruların artırılması, öğrencilerin dilsel yeterliklerini daha derinlikli bir biçimde geliştirmesine katkı sağlayacaktır. Bu doğrultuda, gelecekte hazırlanacak öğretim araçlarında Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması doğrultusunda soruların bilişsel aşamalarının daha dengeli bir biçimde dağıtılması önerilmektedir.
Keywords : Barrett’in Aşamalı Sınıflandırması, okuduğunu anlama, metin sonu soruları.

ORIGINAL ARTICLE URL