TAŞ’TAN KÜLTÜRE; KARATEPE-ASLANTAŞ AÇIK HAVA MÜZESİ’NİN SANATSAL VE SOSYOLOJİK BELLEĞİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Authors : Ali Asker Bal, Fatma Zehra Şimşek

Pages : 96-113

View : 115 | Download : 188

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Karatepe, Osmaniye’nin Kadirli ilçesinde yer alan ve Geç Hitit döneminde Azatiwata tarafından bir sınır kalesi olarak inşa edilmiş önemli bir arkeolojik alandır. Ören yeri, 1946 yılında başlarında Prof. Helmuth Theodor Bossert’in bulunduğu, öğrencileri ve yerel halk tarafından keşfedilmiş, 1947’deki kazılarla birlikte Fenike ve Luwi dillerinde yazılmış çift dilli yazıtların bulunmasıyla dünya çapında ün kazanmıştır. Bu yazıtlar, Hitit hiyerogliflerinin çözümüne olanak sağlamış ve Karatepe’yi adeta Anadolu’nun “Rosetta Taşı” haline getirmiştir. Karatepe, sadece dilbilimsel ve tarihsel önemiyle değil, mimari ve sanatsal mirasıyla da dikkat çeker. Bazalt kabartmalara işlenen mitolojik sahneler, tanrı/tanrıça tasvirleri ve günlük yaşam betimlemeleri Geç Hitit sanatının en etkileyici örneklerindendir. Bossert’in kazıdan ayrılmasının ardından, asistanı Halet Çambel’in sorumluluğunda bölge hem arkeolojik hem de sosyo-kültürel bir dönüşüm yaşamıştır. Çambel, müzeleşme sürecinde çağdaş koruma ve restorasyon yöntemlerini uygularken, aynı zamanda yerel halkla iş birliği içinde eğitime, el sanatlarına, çevre korumaya ve toplumsal kalkınmaya yönelik projeler gerçekleştirmiştir. Mimarlık, sanat tarihi ve etnografya gibi farklı alanlardan uzmanlarla birlikte yürütülen çalışmalar, Karatepe’yi yaşayan bir kültürel merkez haline getirmiştir. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi, Türkiye’de modern arkeoloji anlayışının, disiplinlerarası kültürel miras yönetiminin ve toplum temelli koruma yaklaşımının öncü örneklerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir.
Keywords : Karatepe-Aslantaş Açık hava Müzesi, Hitit sanatı, Helmuth Theodor BOssert, Halet Çambel, Yazıt bilimi, Kültürel miras

ORIGINAL ARTICLE URL