Uluslararası Müzelerde Yapay Zekâ Uygulamaları: Ziyaretçi Deneyimi ve Koleksiyon Yönetimi Üzerine Bir Derleme

Authors : Burak Erkut

Pages : 18-37

View : 159 | Download : 119

Publication Date : 2025-06-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Dijital çağın hızla gelişen teknolojileri, müzelerin işlevlerini, izleyiciyle kurduğu iletişimi ve içerik üretim biçimlerini dönüştürmektedir. Bu dönüşümde ön plana çıkan yapay zekâ, yalnızca teknik bir araç değil; aynı zamanda stratejik karar alma, içerik kişiselleştirme ve kültürel değerleri yorumlama süreçlerinde aktif rol oynayan bir teknolojidir. Bu derleme çalışmasında, uluslararası müzelerde yapay zekâ uygulamalarının koleksiyon yönetimi ve ziyaretçi deneyimi alanlarına sunduğu katkılar incelenmiştir. Avrupa Komisyonu’nun kültürel ve yaratıcı sektörler için sunduğu yapay zekâ sınıflandırması çerçevesinde yapılandırılan çalışma; bilgisayarlı görü, doğal dil işleme, makine öğrenimi ve robotik teknolojilerin müzecilikteki işlevlerini örnek uygulamalar üzerinden betimlemektedir. Harvard Sanat Müzeleri, Londra Doğa Tarihi Müzesi, Victoria and Albert Müzesi, Salvador Dalí Müzesi, Centre Pompidou ve Smithsonian Enstitüsü gibi önde gelen kurumlardan alınan örnekler, yapay zekâ teknolojilerinin dijitalleştirme, envanter yönetimi, ziyaretçiyle etkileşim kurma ve deneyimi kişiselleştirme gibi alanlardaki pratik yararlarını ortaya koymaktadır. Çalışma, bu uygulamaların etik, teknik ve kurumsal sınırlarını da göz önünde bulundurarak değerlendirmektedir. Türkiye özelinde yerli örneklerin eksikliği dikkat çekmekte; bu derleme, mevcut uluslararası pratikleri görünür kılarak yerel çalışmalar için karşılaştırmalı bir zemin sunmayı hedeflemektedir. Yapay zekâ destekli müzeciliğin, geleceğin dijital, kapsayıcı ve etkileşimli müze modelinin temel bileşenlerinden biri haline geldiği görülmektedir.
Keywords : Yapay Zekâ, dijital müzecilik, koleksiyon yönetimi, ziyaretçi deneyimi, uluslararası uygulamalar

ORIGINAL ARTICLE URL