Şâfiî Bir Şârihin Mâlikî Referansları: İbn Hacer el-Askalânî’nin Fetḥu’l-bârî’deki Mâlikî Kaynakları

Authors : Sezai Engin

Pages : 1-25

Doi:10.56361/usul.1671622

View : 243 | Download : 71

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İbn Hacer el-Askalânî, hicrî 9. asır Memlük Kâhiresi’nde kaleme aldığı Fetḥu’l-bârî’de kendisinden önceki şerh birikimini çok iyi etüt etmiş, telif sürecinde kendisine zengin bir kaynak havuzu oluşturmuştur. Şerhleri/şârihleri referans olarak kullanmakla birlikte gerektiğinde bunların eleştirilerini yapmaktan da kaçınmamıştır. Endülüs ve Mağrib bölgesi Mâlikî şârihleri de İbn Hacer’in kaynakları arasında yer almıştır. İbn Battâl, İbn Abdülber, Mâzerî, Kâdî İyâz gibi şerhleri bilinen isimlere Fetḥu’l-bârî’de atıflar yapılmıştır. Diğer taraftan İbn Hacer, aynı ilim havzasından başka Mâlikî şârihlerden de sıklıkla nakiller yapmakta, gereken yerlerde ise görüşleri üzerinden onları eleştirmektedir. Makalede İbn Hacer’in Fetḥu’l-bârî’de atıfta bulunduğu Dâvûdî, İbn Ebû Sufre, İbnü’t-Tîn, İbn Rüşeyd gibi Endülüs ve Mağrib kökenli şârihler üzerinde durulmuştur. Aynı şekilde İbn Hacer’in yararlandığı Nâsirüddin İbnü’l-Müneyyir ve kardeşi Zeyn İbnü’l-Müneyyir gibi Mısır coğrafyasından olan Mâlikî hadis şârihlerine de değinilmiştir. Öncelikli olarak bir müellif/şârih olarak İbn Hacer’in bu şârihlere yaklaşımı tespit edilmiştir. Sonrasında ise söz konusu şârihlerin Fetḥu’l-bârî’nin içeriğinin şekillenmesindeki etkileri belirlenmeye çalışılmıştır.
Keywords : Şerh, İbn Hacer el-Askalânî, Fetḥu’l-bârî, Mâlikî Şârihler

ORIGINAL ARTICLE URL