Travma Sonrası Bilişsel Yüklemenin Cinsiyet ve Kişilik Özellikleri Açısından İncelenmesi

Authors : Azmi Çağlar

Pages : 4852-4865

Doi:10.51460/baebd.1538786

View : 44 | Download : 67

Publication Date : 2025-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Travma sonrası bilişsel yükleme bireylerin yaşamış olduğu, kişiyi dehşete düşüren, çaresiz olarak hissettiren bir olay sonucu (travmatik yaşantı) gelişebilecek uyum sağlayıcı olmayan bilişsel yüklemeleri ifade etmektedir. Bu kapsamda araştırmanın temel amacı cinsiyet ve kişilik özellikleri ile travma sonrası bilişsel yükleme arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmaya 209’u kadın, 188’i erkek olmak üzere toplamda 397 travmatik yaşantıya sahip birey katılmıştır. Araştırma da demografik bilgi formu, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi ve Travma Sonrası Bilişsel Yükleme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında normallik analizleri, korelasyon analizi, t-test ve çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre cinsiyete göre travma sonrası bilişsel yüklemenin anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, travma sonrası bilişsel yükleme ile kişilik özellikleri arasında anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Kişilik özelliklerinden nevrotizm, dışadönüklük ve deneyime açıklık travma sonrası bilişsel yüklemeye ilişkin varyansın %36’sını açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Travma ve travmaya yönelik geliştirilecek müdahale programlarının hazırlanmasında araştırma sonuçları dikkate alınması önem arz edebilir. Benzer araştırma farklı örneklemlerde tasarlanabilir. Travma sonrası bilişsel yüklemeyi yordayan kişilik özelliklerine ilişkin nitel araştırmalar tasarlanabilir.
Keywords : cinsiyet, kişilik özellikleri, travma sonrası bilişsel yükleme

ORIGINAL ARTICLE URL