Okul Öncesi Dönemde Üstün Zekanın Değerlendirilmesinde Aile ve Öğretmenin Rolü

Authors : Hatice Kübra Koçak

Pages : 4191-4205

Doi:10.51460/baebd.1708564

View : 53 | Download : 61

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde aile ve öğretmenlerin çocukların bilişsel düzeylerini değerlendirme kapasitelerini karşılaştırmalı biçimde incelemek ve aday gösterme süreçlerinin etkililik ve verimliliğini ölçmektir. Araştırma, 4-6 yaş aralığındaki 165 çocuğun, 12 öğretmenin ve 165 ailenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde çocuklara Renkli Progresif Matrisler Testi uygulanmış; aile ve öğretmenlerden ise çocukların bilişsel düzeylerine ilişkin değerlendirmeleri alınmıştır. Araştırma bulgularına göre hem aileler (%83) hem de öğretmenler (%91), bilişsel olarak üstün çocukları aday göstermede etkili bulunmuş, ancak bu aday gösterilerin verimlilik oranları görece düşük kalmıştır (%29 ve %31). Ayrıca hem ailelerin hem de öğretmenlerin “bilişsel kapasitenin üzerinde” olan çocukları yanlışlıkla “bilişsel olarak üstün” olarak değerlendirme eğiliminde oldukları gözlemlenmiştir. Aile ve öğretmenlerin aday gösterme karar örüntüleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Araştırma sonuçları, okul öncesi dönemde sadece zekâ testlerine veya yalnızca aile/öğretmen görüşlerine dayalı tanılamaların yeterli olmadığını ve çoklu ölçütlere dayalı sistemlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda aile ve öğretmenlerin aday gösterme süreciyle ilgili eğitilmeleri ve değerlendirmelerin sistematik hale getirilmesi önerilmektedir.
Keywords : Aday gösterme, Üstün zeka, Öğretmen değerlendirmesi, Aile değerlendirmesi, Zekanın değerlendirilmesi

ORIGINAL ARTICLE URL