Soruşturma Temelli Fen Öğretim Uygulamaları Süresince Tutulan Defterlerin Bilimsel Süreç Becerileri Bağlamında İncelenmesi

Authors : Zeynep Öztürk, Zeki Bayram

Pages : 4648-4668

Doi:10.51460/baebd.1759205

View : 34 | Download : 97

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Araştırmada fen bilimleri derslerinde soruşturma defteri kullanımının bilimsel süreç becerileri bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma; 2023-2024 eğitim- öğretim yılının bahar döneminde Ankara’da bir ortaokulda öğrenim gören altıncı sınıf öğrencilerinin katılımıyla gerçekleşmiş ve bu öğrencilerle fen bilimleri derslerinde soruşturma temelli etkinlik uygulamaları yapılmıştır. Öğrencilerin uygulamalar esnasında tuttukları fen defterleri, soruşturma sürecine dair tüm kayıtları kapsadığından dolayı soruşturma defteri olarak tanımlanmıştır. Araştırmada, gönüllü olan öğrenciler arasından gruplarında en az bir kere grup yazıcılığı rolünü üstlenmiş olma ölçütü kullanılarak seçilen 6 öğrencinin soruşturma defterleri incelenmiş ve sonrasında o öğrencilerle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada defterlerin incelenmesinde Bilimsel Süreç Beceri listesinden yararlanılmıştır. Bu liste kullanılarak dereceli puanlama anahtarı elde edilmiştir. Dereceli puanlama anahtarında, süreçte esnek soruşturma temelli öğretim uygulamaları yapıldığı için esnek soruşturma adımlarına uygun olan becerilere odaklanılmıştır. Soruşturma defterlerinde yer alan bilimsel süreç becerilerinin öğrenciler tarafından kullanılma yeterlilik düzeyleri 0- Yeterli değil, 1- Kısmen yeterli ve 2- Tamamen yeterli şeklinde iki farklı araştırmacı tarafından puanlanmıştır. Yapılan bu araştırma ile tahmin, hipotez kurma, karşılaştırma-sınıflama, verileri kaydetme, yorumlama-sonuç çıkarma, sunma bilimsel süreç becerilerinin öğrenciler tarafından kullanma yeterlilik düzeyleri ortaya çıkarılmıştır. Öğrencilerin özellikle “Hipotez Kurma” ve “Yorumlama-Sonuç Çıkarma” gibi becerileri kullanmadaki yeterlilik düzeylerinin diğer bilimsel süreç becerilerine göre daha düşük olduğu dikkat çekmiştir. Soruşturma defterleri incelendiğinde genel olarak “Hipotez Kurma ve Yorumlama- Sonuç Çıkarma” becerilerini kullanmada bu öğrencilerin ya kısmen yeterli (1) ya da yeterli olmadıkları (0) tespit edilmiştir. Sonuçlar doğrultusunda bilimsel yöntemlerin aşamalarını temel alan, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini kullanmalarına fırsat veren soruşturma defterlerinin fen eğitiminde yaygınlaştırılması gerektiğine dair önerilerde bulunulmuştur.
Keywords : Fen Eğitimi, Soruşturma Temelli Öğrenme, Soruşturma Defterleri, Bilimsel Süreç Becerileri

ORIGINAL ARTICLE URL