İbrahim Sultan Şahnamesindeki Rüstem Figürlerinin Kompozisyon ve Tasarım Analizi

Authors : Eda Erzurumluoğlu Tülek, Şehnaz Biçer

Pages : 291-308

Doi:10.17484/yedi.1800500

View : 57 | Download : 141

Publication Date : 2026-01-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Bodleian Kütüphanesi’nde korunan MS. Ouseley Add. 176 envanter numaralı İbrahim Sultan Şehnâmesi, 15. yüzyıl başlarında Şiraz’da üretilmiş Timurlu kitap sanatının en önemli örneklerinden biridir. Yazmada yer alan Rüstem sahneleri; figür tipolojisi, kostüm detayları, mekân düzenlemesi ve ikonografik öğeler açısından dikkat çekici bir çeşitlilik sunmaktadır. Ancak literatürde, bu yazmadaki Rüstem tasvirlerini doğrudan ve sistematik biçimde ele alan kapsamlı ikonografik-üslupsal analizlerin sınırlı olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, söz konusu eksikliği gidermeyi amaçlayan makalede, Rüstem sahneleri ikonografi, üslup ve tasarım bağlamlarında ele alınmış; minyatürlerdeki kompozisyon anlayışı, figür yerleşimleri, renk paletleri ve mekân betimlemeleri ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Ayrıca, ilgili bölümlerde Baysungur Şehnâmesi gibi eşzamanlı Timurlu dönemi yazmalarına yer verilerek dönem estetiğine dair genel bir karşılaştırma zemini kurulmuştur. İbrahim Sultan Şehnâmesi’ndeki Rüstem sahneleri, yalnızca Timurlu dönemi minyatür sanatındaki bireyselleştirilmiş kahramanlık anlatısının değil, aynı zamanda Şiraz ekolünün deneysel ve etkileyici üslubunun da önemli göstergelerindendir. Bu çalışma, Timurlu kitap sanatındaki üslup çeşitliliğini ve görsel temsil stratejilerini anlamaya yönelik yeni bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır.
Keywords : İbrahim Sultan, şehnâme, Rüstem, Timurlu sanatı, şiraz ekolü, minyatür.

ORIGINAL ARTICLE URL