Taşıt ve Endüstri Kaynaklı Hava Kirleticilerinin Atmosferik Taşınımı ve Partikül Madde Dağılımlarının Model Temelli Değerlendirilmesi

Authors : Yunus Pamukoğlu, Burcu Atay

Pages : 46-60

View : 29 | Download : 11

Publication Date : 2025-07-04

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, taşıt ve endüstri kaynaklı hava kirleticilerinin atmosferdeki taşınım süreçlerini ve partikül madde (PM₁₀ ve PM₂.₅) dağılımlarını model temelli bir yaklaşımla değerlendirmektedir. Hava kalitesi modelleme çalışmaları, kirleticilerin yayılım dinamiklerinin anlaşılması, etkili kontrol stratejilerinin geliştirilmesi ve çevresel karar süreçlerinin desteklenmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu kapsamda, HYSPLIT, AERMOD, CALPUFF ve CMAQ gibi önde gelen atmosferik modelleme araçları, teorik yapılarına, çözüm yöntemlerine ve uygulama potansiyellerine göre karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Model seçiminde veri erişimi, emisyon kaynağının niteliği, çalışma ölçeği, kullanıcı kabiliyeti ve bölgesel koşullar gibi çeşitli faktörlerin belirleyici olduğu vurgulanmıştır. Isparta ili özelinde yapılan değerlendirme ile, yerel topografya, meteorolojik yapı ve kaynak dağılımına göre model uygulanabilirliği tartışılmış; mevcut veri sınırlılıkları ve potansiyel çözüm önerileri ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, partikül madde kirliliğinin modellenmesinde uygun model seçiminin, yerel çevre yönetimi ve hava kalitesi iyileştirme stratejileri açısından önemli katkılar sunabileceğini göstermektedir.
Keywords : Partikül Madde (PM₁₀, PM₂.₅), Atmosferik Taşınım, Hava Kalitesi Modellemesi, HYSPLIT – AERMOD – CALPUFF – CMAQ, Isparta Bölgesel Değerlendirme

ORIGINAL ARTICLE URL