“Telefonsuz Asla” mı? Y ve Z Kuşaklarının Dijital Detoks Deneyimleri ve Teknoloji Bağımlılığı Dersinin Teknoloji Kullanım Farkındalığındaki Yeri

Authors : Çiçek Nilsu Varlıklar Demirkazık

Pages : 211-234

Doi:10.55609/yenimedya.1756379

View : 218 | Download : 644

Publication Date : 2025-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüzün teknolojik gelişiminde bireyler dijitalliğe bağlı yaşar duruma gelmişlerdir ve teknolojinin yoğun kullanımı bu bağlılığı bağımlılığa dönüştürme riskini taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı araştırmamız için dijital detoksa girmiş katılımcıların deneyimleri üzerinden teknoloji kullanım farkındalıklarını aktarmak ve teknoloji bağımlılığı dersini almış olmanın bireylerin teknoloji kullanım farkındalığı üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığını değerlendirmektir. Nitel araştırmanın fenomenoloji türünde gerçekleştirilen araştırmada Y ve Z kuşağından, teknoloji bağımlılığı dersi alan ve almayan 20 kişiyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular analiz edildiğinde 3 temaya ulaşılmıştır: “Akıllı telefon ve sosyal medya kullanım pratikleri”, “Dijital detoks deneyimi” ve “Bağımlılık farkındalığı”. Katılımcıların akıllı telefon ve sosyal medya kullanım rutinleri, kullanım etkileri, özdeğerlendirmeleri, detoks süreci değerlendirmeleri, bireylerin ve toplumun bağımlılığı hakkındaki görüşleri ve alınan dersin bağımlılık farkındalığını arttırmadaki rolü, bağımlılıkla mücadele yöntemlerini öğretişi ve dijital ortamda etik sorumluluk konularındaki fikirleri aktarılmıştır. Y ve Z kuşağından katılımcıların kullanım pratikleri ve detoks deneyimleri çoğunlukla örtüşürken bağımlılıkla ilgili değerlendirmelerinin kuşağa ve ders alıp almamaya göre farklılaşabildiği gözlemlenmiştir. Bulguların desteğiyle teknoloji bağımlılığıyla ilgili önerilerde bulunulmuştur.
Keywords : akıllı telefon, bağımlılık eğitimi, dijital detoks, sosyal medya, teknoloji bağımlılığı

ORIGINAL ARTICLE URL