Van Gölü Doğusu Ofiyolitik Birimlerinde Diyabaz Dayklarının Rodenjitleşmesi: Ca-Metasomatizma Süreçleri

Authors : Tijen Üner, İrem Aksoy, Güllü Deniz Doğan Külahcı

Pages : 129-148

Doi:10.17824/yerbilimleri.1737790

View : 142 | Download : 196

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Van Gölü’nün doğusunda yer alan serpantinleşmiş ofiyolitik birimler içerisindeki diyabaz dayklarının, Ca açısından zengin hidrotermal sıvılarla etkileşimi sonucu gelişen rodenjitleri mineralojik, petrografik ve jeokimyasal açılardan incelemektedir. Arazi gözlemleri ve mikroskobik incelemeler, rodenjitlerin yaygın epidot, grossüler tipi granat, klorit, vezüviyanit, prehnit ve kalsit içeren mineral topluluklarıyla karakterize olduğunu ortaya koymuştur. XRD analizleri, rodenjitleşme sırasında epidot-klinozoisit, klorit, granat ve muhtemel aktinolit fazlarının geliştiğini göstermektedir. Jeokimyasal veriler, rodenjitlerin diyabaz protolitlerine göre belirgin şekilde daha yüksek CaO, Fe₂O₃ ve MgO; daha düşük SiO₂, Al₂O₃, Na₂O ve K₂O içerdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca Sr (~480 ppm) ve Ba (~230 ppm) zenginleşmeleri, metasomatik sıvıların bileşimi hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. Isocon diyagram analizleri, metasomatik süreç sırasında yaklaşık %12,4 oranında kütle kaybı gerçekleştiğini göstermiştir. ACF diyagramında örneklerin konumu, Yunanistan’daki Othris tipi rodenjitlerle benzerlik göstermekte olup, bu durum sürecin evrensel jeokimyasal mekanizmalarla uyumlu olduğunu düşündürmektedir. Çalışma, Van Gölü’nün doğusunda yer alan diyabaz dayklarının, Ca açısından zengin hidrotermal sıvılarla açık sistemli bir metasomatizma sonucu rodenjitlere dönüştüğünü ortaya koymakta ve bu süreçleri Doğu Anadolu’nun karmaşık tektonik ve jeodinamik evrimi ile ilişkilendirmektedir.
Keywords : Doğu Anadolu, Rodenjit, ACF diyagramı, Isocron, metasomatizma

ORIGINAL ARTICLE URL