Türkiye`de Okul Öncesi Eğitimde Akran İlişkileri: Sistematik Bir Analiz

Authors : Seda Şahin, Gülistan Erdoğan Turan

Pages : 32-44

Doi:10.53506/egitim.1530691

View : 73 | Download : 51

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Okul öncesi eğitim, çocukların ilkokula başlamadan, okula ilişkin ilk deneyimlerini yaşadıkları, ilk akran ilişkilerini kurdukları ve sonraki yıllarda edinecekleri akran ilişkileri ile arkadaşlıkların niteliğinde belirleyici kazanımlar edindikleri bir süreçtir. Çocukların akran ilişkileri çok farklı etmenlerden etkilenmektedir. Her ne kadar konuya ilişkin bilinenler olsa da değişen çağda çocukların akran ilişkileri üzerine güncel araştırmaların yapılması büyük önem taşımaktadır. Türkiye’de okul öncesi eğitime devam eden çocukların akran ilişkilerini inceleyen araştırmaların sistematik olarak incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışma, bu konuda yapılmış çalışmaların çeşitli özelliklerini ortaya koyarak konuyla ilgili yapılacak araştırmalara bir ışık tutacağı düşünülmüştür. Bu amaçla akran ilişkileriyle ilgili araştırmalar, ilk yapıldıkları yıldan 2024 yılı temmuz ayına kadar taranmış ve nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yoluyla değerlendirilmiştir. Türkiye’de okul öncesi eğitimde akran ilişkileri ile ilgili 135 çalışma incelenmiş, yapılmış ilk araştırmanın 2008 yılına ait olduğu, en fazla araştırmanın yüksek lisans tezi olarak yapıldığı, araştırmaların yayın türünü en fazla tezlerin oluşturması nedeniyle tek yazarlı araştırmaların oldukça fazla olduğu ve araştırmaların en çok Türkçe dilinde yayınlandığı belirlenmiştir. Araştırma konularına bakıldığında en çok çocukların akran şiddeti/zorbalığı ile sosyal becerilerinin incelendiği araştırmaların yapıldığı ve araştırmalarda çocukların katılımcı olduğu çalışmaların fazla yapıldığı saptanmıştır. Araştırma bulguları tartışılarak öneriler sunulmuştur.
Keywords : Okul öncesi eğitim, akran ilişkileri, akran kabulü, akran zorbalığı

ORIGINAL ARTICLE URL