Building the Architectural Narrative of the Topkapı Kara Ahmed Pasha Mosque Complex in Early Republican Turkey

On altıncı yüzyıl mimari eserlerinden, Topkapı’da bulunan Kara Ahmed Paşa Külliyesi, erken cumhuriyet döneminde üretilen tarih yazımı çalışmalarının odak noktalarından biri olmuştur. Mimar Sinan’ın otobiyografilerinde bahsi geçen külliye, dönemin biçimsel çözümlenmiş monografilerinde ve çalışmalarında yer almıştır. Erken cumhuriyet dönemi aydınları, Kara Ahmed Paşa Külliyesi’ni modern mimarlık teorisi ekseninde biçimsel değerlendirmiştir. Mimari işlev, bağlamsal özelliklerden bağımsız tutulmuş, form içsel bir hüküm olarak tanımlanmıştır. Bu bağlamda, Mimar Sinan’ın Kara Ahmed Paşa Cami için ürettiği mimari form, mimarbaşının kendi rasyonel değerlendirmesi olarak görülmüştür. Böylece, Kara Ahmed Paşa Külliyesi’nin biçimsel analizi estetik hükümlere odaklanmış ve bağlamsal çözümlemeler göz ardı edilmiştir. Bu makale, erken dönem cumhuriyet tarihyazımı kapsamında Kara Ahmed Paşa Külliyesi’ni incelemekte ve artık kemikleşmiş olan biçimsel anlayışını ele almaktadır.