Projections of Xenophobia: The Capitulations, Employment, and Anglo-Turkish Relations in the 1920s

Authors : Orçun Can OKAN

Pages : 45-66

View : 28 | Download : 3

Publication Date : 2022-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :I. Dünya Savaşı’nın sonunda Türkiye ile İtilaf Devletleri arasındaki gerilimlerin bazıları 1923’te Lozan’da imzalanan barış antlaşmasından sonra dahi sıkıntılı bir çözümsüzlük içinde kaldı. Bu makale bu gerilimleri yabancı düşmanlığı tasvir ve tezahürlerine odaklanarak irdelemeyi amaçlamaktadır. 1926 yılında İstanbul’da istihdam meseleleri özelinde cereyan eden Türk-İngiliz gerginliklerini, 1908 Jön Türk İnkılabı’ndan Türkiye’nin 1932’de Milletler Cemiyeti’ne üye oluşuna uzanan bir zamansal çerçeve içerisinde ele almaktadır. Kimin nerede ne iş yapacağına dair siyaseti şekillendiren etkenleri birbirine bağlı birkaç düzlemde tartışmaktadır: kapitülasyonların travmatik etkileri, spesifik kurumlar özelinde yaşanan gerginlikler ve daha kapsamlı jeopolitik dinamikler. Makale, 1920’lerde Türk-İngiliz ilişkilerinin savaş-sonrası uluslararası siyasi bağlama dair hassaten açıklayıcı nitelikler taşıdığını öne sürer. Bu tarihsel bağlamda halkların “kabiliyetleri/muktedirlikleri” ile egemenlikleri arasında “uluslararası” şekilde kurulan bir bağa vurgu yapar. Lozan-sonrası Türkiye’de yabancı düşmanlığı tasvir ve tezahürlerinin merkezinde şu meseleye dair birbiriyle çekişen projeksiyonların yer aldığını savunur: Müslüman Türklerin “kendi ayakları üzerinde durmaya” ne kadar kabiliyetli ve muktedir oldukları.
Keywords : yabancı düşmanlığı, egemenlik, erken Cumhuriyet dönemi Türkiyesi, Britanya, Milletler Cemiyeti

ORIGINAL ARTICLE URL