NÂZIM HİKMET ŞİİRİNDE SULTAN GALİYEVCİLİĞİN İZLERİ

Authors : Alptuğ Topaktaş

Pages : 153-172

Doi:10.26517/ytea.588

View : 125 | Download : 61

Publication Date : 2025-06-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Nâzım Hikmet şiirinde Sultan Galiyevci düşüncenin etkisine odaklanmaktadır. Sultan Galiyev, SSCB’nin kuruluşu sürecinde aktif rol almış ve politik mücadele vermiştir. Marksizmin sınıf teorisindeki proleter ve burjuva sınıf yaklaşımını ezen ulus/ezilen ulus şeklinde düşünen Galiyev, Sovyetler Birliği tarafından karşı devrimci ilân edilerek dışlanmış ve ölüm cezasına çarptırılmıştır. Nâzım Hikmet, Sultan Galiyev gibi bir teorisyen olmamakla birlikte pratikte politik mücadele vermiştir ve her ikisinin de zaman zaman milliyetçi duyarlılıkları ön plana atılarak değerlendirildiği görülmektedir. Nâzım Hikmet, metinlerinde Marksist anlamda sınıf teorisinin işaretlerini vermekle birlikte özellikle anlatı şiir denebilecek olan metinlerinde Galiyev’in sınıf yaklaşımının işaretlerini göstermiştir. Bu iki isim arasındaki temel ortaklık, her ikisinin de metinlerinde Üçüncü Dünya Enternasyonali fikrinin işlenmesi ve dünyadaki mazlum milletlerin kurtuluşuna dair ortaya koydukları politik vizyondur. Bu bağlamda ilk olarak Sultan Galiyev’in Sömürgeler Enternasyonali fikri incelenmiş ve tezlerinin kapsayıcılığı tartışılarak teorik bir çerçeve çizilmiştir. Daha sonra Nâzım Hikmet’in metinlerinden hareketle, siyasi fikirleriyle Galiyevci siyasi düşünce arasındaki benzerlikler işlenmiş, son olarak da şiirlerinde Üçüncü Dünya’nın kurtuluşuna dair izler açığa çıkarılmaya çalışılmıştır.
Keywords : Ulusal kurtuluş mücadelesi, Sultan Galiyevcilik, Sömürgeler Enternasyonali, Üçüncü Dünya Devrimi tezi, Nâzım Hikmet poetikası

ORIGINAL ARTICLE URL