`ORTADOĞU` KAVRAMINDAN ÖNCE: MEHMET BEHÇET’İN `ASYA` ADLI MENSUR ŞİİRİNDEKİ GÖNDERGELER

Authors : Emrah Seferoğlu

Pages : 1-24

Doi:10.26517/ytea.593

View : 115 | Download : 198

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Mehmet Behçet Yazar’ın Matbaa-i Ahmed İhsân ve Şürekâsı tarafından 1925 yılında yayımlanan Buhûrdan adlı mensur şiir kitabındaki Asya şiiri, coğrafyanın içinde yer alan tarihi, coğrafyayı ve mitleri barındırması açısından önemlidir. Asya kıtasının tarihini, coğrafi özelliklerini, mitolojik, dinî ve kültürel arkaik yapısını şiirsel üslupla aktaran Mehmet Behçet Yazar, kendi zamanından coğrafyanın tarihine, sanatına ve yaşayan halklarına göndermelerde bulunur. Şiirde, metinlerarası göndermeler vasıtasıyla yalnızca çağdaş bağlamı değil, tarihsel perspektifi, dinî epistemolojik yaklaşımları, tasavvufî öğretilerin tezahürlerini, toplum ve mitoloji arasındaki diyalektiği, ayrıca coğrafyanın kültürel kodlarını içeren kavramlar çerçevesinde aidiyetin yeniden teşekkül etme süreci işlenir. Çalışmada, şiir metninin öznesi ve alımlayıcısı okur ekseninde ele alınıp mensur şiir türündeki Asya metninin göndergeleri ve varlık dünyası ortaya çıkarılacaktır. Eser, iç yapısının dilbilgisel kapsamıyla anlam katmanlarının işaret ettiği varoluş mitleriyle İmparatorluk’tan Cumhuriyet’e geçişin tanığı olan şair tarafından mensur şiir türünün olanaklarıyla kaleme alınarak “Ortadoğu” kavramının henüz var olmadığı Asya’yı anlatır. Çalışmada da Asya halklarından olan Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşayan bir sanatkârın bakış açısı ekseninde, aidiyet olgusunun, coğrafyanın kültürel kodlarının oluşturduğu kollektif belleğin izi ortaya konularak bütüncül yaklaşımla metnin anlam dünyası incelenecektir.
Keywords : Asya Mensur Şiiri, Mehmet Behçet, Ortadoğu, Osmanlı İmparatorluğu, Asya Kıtası

ORIGINAL ARTICLE URL