ELÇİN EFENDİYEV’İN “AÇIK PENCERE” POVESTİNDE MEŞŞANLIĞIN ELEŞTİRİSİ VE AHLAKİ SORUNLAR

Authors : Aydan Umudova Çevik

Pages : 473-492

Doi:10.26517/ytea.614

View : 53 | Download : 97

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Araştırmada, yeni Azerbaycan nesrinin oluşumunda ve gelişiminde önemli katkılarda bulunan 1960 kuşağı yazarı Elçin Efendiyev’in ilk povesti “Açık Pencere”, Sovyet toplumunun temel sorunlarından birine dönüşen ahlaki değerler bağlamında detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışma, bugüne kadar ayrıntılı olarak irdelenmemiş ve üzerinde fazla durulmamış bir konuyu işleyerek povest aracılığıyla Azerbaycan toplumunun meşşan atmosferini gözler önüne sermeyi amaçlamıştır. Makalede hem Azerbaycan edebiyatı tarihinin kırılma evresi olan 1960 döneminin yenilikçi ruhu, toplumsal olayların nesre etkisi hem de Elçin Efendiyev’in “Açık Pencere” povestinin ana teması doğrultusunda meşşanlığın eleştirisi, ahlaki sorunlar ve onun olumsuz sonuçları ele alınmıştır. Povestte ahlaki yozlaşma; bireysel çıkarcılık, ikiyüzlülük, samimiyetsizlik, lüks yaşam tutkusu, yolsuzluk gibi toplumsal göstergeler üzerinden temsil edilmektedir. Maddiyatın manevi değerlerin önüne geçtiği bir toplumda insanların içine düştüğü ikilem ve çıkmaz, özden kopuş Hasan’ın ailesi fonunda açık bir şekilde yansıtılmıştır. Bu bağlamda Hasan’ın yıllar sonra kavuştuğu ailesinde meşşanlıkla mücadelesi ve aile üyelerinin ısrarla onu kendi taraflarına çekme çabalarına karşı doğru ahlaki duruş sergilemesi, değerlerinden kopmayışı ve zaferi bütün incelikleriyle aktarılmıştır. Araştırma, tematik içerik analizi esasında yapılmıştır. Bu inceleme yöntemi, edebî eserin öz, konu ve içerik açısından derinlemesine analiz edilmesine; metnin arka planındaki düşünsel, ideolojik ve kültürel unsurların açığa çıkarılmasına olanak sağlamıştır.
Keywords : Azerbaycan nesri, meşşanlık, ahlaki sorunlar, Elçin Efendiyev

ORIGINAL ARTICLE URL