Davet Eksenli Tefsir Ekolü Enver el-Bâz’ın “et-Tefsîru’t-Terbevî” Adlı Tefsiri Örneği

Authors : Mehmet Nurullah Aktaş

Pages : 1-17

Doi:10.58657/batmanakademi.1619473

View : 60 | Download : 30

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Mekke, Medine ve Irak tefsir mektepleri olarak başlayan tefsir hareketi, rivayet ve dirayet metoduyla kaleme alınan çok sayıda tefsirle gelişim göstermiş, öne çıkan tefsirler üzerine yazılan şerh ve haşiyelerle günümüze kadar gelmiştir. Çağdaş dönemle birlikte İslam dünyasının Batı ile ilişkilerine bağlı olarak yeni tefsir ekolleri oluşmuş, bu minvalde edebî, ilmî, ictimâî ve mevzuî gibi farklı açılarla çok sayıda tefsir kaleme alınmıştır. Çağdaş dönemde ortaya çıkan bu yönelişlerden biri de Kur’ân’ın hidâyet ve davet boyutunu esas alan “davet eksenli tefsir ekolü”dür. “Edebî-ictimâî tefsir ekolü”, “hareket ve aksiyon ekolü”, “aksiyon ve dâvâ ekolü”, “inkılâbî tefsir ekolü”, “mesaj odaklı tefsir ekolü” ve “fundamentalist tefsir ekolü” gibi isimlerle de nitelenen bu ekolün kurucusu Fî Zılâl’il-Kur’ân tefsirinin yazarı Mısırlı müfessir Seyyid Kutub’tur (ö. 1966). Bu çalışmada Seyyid Kutub’un tefsirini müstakil bir ekol olarak inceleyenler ile ictimâî tefsir ya da edebî tefsir başlığı altında ele alan çalışmaların değerlendirmelerine yer verilecektir. Tefsir tarihine bakıldığında Seyyid Kutub’un metodunun, birçok müfessir tarafından takip edildiği görülmektedir. Bu yöntemle yazılan tefsirlerden biri de çalışmamızın konusunu teşkil eden Enver el-Bâz’ın kaleme aldığı et-Tefsîru’t-Terbevî li’l-Kur’âni’l-Kerîm tefsiridir. Müfessir el-Bâz’ın, tefsirinde başta Kutub’un tefsiri olmak üzere ağırlıklı olarak davet eksenli tefsir ekolünün kaynaklarını esas aldığı görülmüştür. Bu çalışma neticesinde Enver el-Bâz’ın et-Tefsîru’t-Terbevî adlı tefsiri örneğinde “davet eksenli tefsir ekolü”nün tefsir tarihinde müstakil bir ekol olarak yerini almasına katkı sunduğu kanaati hasıl olmuştur.
Keywords : Tefsir, Tefsir Ekolü, Davet Eksenli Tefsir Ekolü, Enver el-Bâz, et-Tefsîru't-Terbevî

ORIGINAL ARTICLE URL