Makyaj Kozmetiklerinde Kullanılan Kimyasalların Ciltte Oluşturduğu Riskler ve Kadınların Bilinçlenme Süreci

Authors : Tuğçe Yıldırım Dal

Pages : 76-92

View : 136 | Download : 347

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu derleme çalışması, makyaj kozmetiklerinde yaygın olarak kullanılan kimyasal içeriklerin insan sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerini çok yönlü biçimde ele almayı amaçlamaktadır. Günümüzde estetik görünümün ötesinde kimlik ifadesi, sosyal kabul ve kültürel aidiyet göstergesi haline gelen makyaj ürünleri, içeriklerinde yer alan bazı kimyasallar nedeniyle sağlık açısından riskler barındırmaktadır. Parabenler, ftalatlar, formaldehit salıcılar, sentetik kokular, ağır metaller, sentetik boyar maddeler, siloksanlar ve PFAS gibi bileşenlerin cilt üzerinde irritasyon, alerjik reaksiyon, hormonal bozukluklar, üreme sağlığında bozulmalar ve uzun vadede kanser riski oluşturabileceği bilimsel literatürle ortaya konmuştur. Bu çalışma kapsamında, 2000–2025 yılları arasında yayımlanmış ulusal ve uluslararası bilimsel makaleler, sağlık otoriteleri raporları ve sektörel analizler incelenmiş; içeriklerin toksikolojik profilleri ve düzenleyici kurumların değerlendirmeleri tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, makyaj kozmetiği kullanıcılarının, özellikle kadınların içerik güvenliği konusundaki farkındalık düzeylerinin arttığını, ancak ürün tercihlerini şekillendiren faktörlerin yalnızca sağlıkla sınırlı olmadığını göstermektedir. Marka imajı, ambalaj estetiği ve fiyat gibi pazarlama unsurlarının, satın alma kararlarında belirleyici olduğu; bu nedenle temiz içerik bilincinin yaygınlaşmasına rağmen davranışsal değişimin sınırlı kaldığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, kozmetik ürünlerdeki kimyasal içeriklerin sağlık etkilerine dair bilimsel bulguların kamuoyuna daha şeffaf biçimde sunulması, tüketici bilincinin artırılması ve yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi, sürdürülebilir ve güvenli kozmetik kullanımının temel koşulları arasında yer almaktadır. Bu çalışma, makyaj kozmetiklerindeki kimyasal içeriklerin sağlık üzerindeki etkilerini disiplinler arası bir bakış açısıyla ele alarak, özellikle kadın tüketicilerin bilinçlenme süreciyle ilişkilendiren özgün bir çerçeve sunmaktadır.
Keywords : Makyaj kozmetikleri, Kimyasal maruziyet, Cilt sağlığı, Kadınların farkındalığı, Tüketici davranışı

ORIGINAL ARTICLE URL