Uydu İnterneti Teknolojisinin Dijital Eşitsizlikler ve Tahakküm Bağlamında Medya Söylemindeki Temsili Üzerine Eleştirel Tematik Bir Analiz

Authors : Ufuk Özden

Pages : 126-157

View : 33 | Download : 88

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Uydu interneti teknolojileri, yalnızca iletişim altyapısında bir yenilik değil; aynı zamanda dijital eşitsizliklerin, jeopolitik müdahale tartışmalarının, ideolojik temsillerin ve güç ilişkilerinin etrafında konumlanan bir teknolojik gelişmedir. Medya söylemi, bu teknolojileri, teknolojik yenilik ve tarafsızlık nosyonuyla meşrulaştırmakta; konunun merkezinde yer alan erişim eşitsizliğini teknik sorunlara, toplumsal tepkileri ve irrasyonel dirençlere indirgemektedir. Uydu internetine ilişkin haber içerikleri, küresel ölçekte dijital erişimi genişletme iddiası taşırken, aynı zamanda ekonomik ayrıcalıkları, kültürel homojenleşmeyi ve veri temelli gözetim yapılarını görünmez kılmakta, erişim eşitliği konusunu geri plana itmektedir. Bu tartışmalar ekseninde yürütülen bu çalışmada, 2021–2024 yılları arasında yayımlanmış 25 haber metni eleştirel tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Kasti örnekleme tekniğiyle seçilen haberler; Starlink, Kuiper ve benzeri şirketlerin uydu interneti sistemlerin farklı coğrafyalardaki kullanımı, kriz alanlarına müdahaleleri, fiyatlandırma politikaları ve toplumsal temsiliyet gibi başlıklar üzerinden değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda üç ana tema öne çıkmıştır: teknolojinin ideolojik doğallaştırılması, eşitsizliğin teknikleştirilerek söylemsel düzeyde meşrulaştırılması ve uydu interneti altyapılarının dijital egemenlik aracı olarak çerçevelenmesi. Elde edilen bulgular, medya söyleminin teknolojik altyapıları yalnızca anlatmakla kalmadığını; onları ideolojik olarak inşa eden ve toplumsal rızayı şekillendiren bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, dijital çağda erişim eşitsizliğinin mümkün olan her platformda tartışmaya açılması, erişim eşitsizliğini normalleştiren ve meşrulaştıran medya söylemlerine karşı eleştirel medya okuryazarlığının güçlendirilmesi ve dijital teknolojilere yönelik eleştirel düşünme becerilerinin yaygınlaştırılması, dijital çağın toplumsal eşitsizlikleriyle mücadele etmekte ve bunlara eşitlikler namına müdahale alanları yaratılmasında anlamlı bir müdahale zemini sunabilir.
Keywords : Uydu İnterneti, Dijital Eşitsizlik, İletişim Teknolojileri, Eleştirel İletişim Çalışmaları

ORIGINAL ARTICLE URL