İbn Hayr`ın Kitâb-ı Hâdî Adlı Eserinde Yer Alan Arkaik/Eskicil Kelimeler

Authors : Özgür Arsu

Pages : 63-100

View : 135 | Download : 284

Publication Date : 2025-05-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Özet İbn Hayr (Hayroğlı, Hayrunoğlı, Ahmed bin Hayr) tarafından kaleme alınan Kitâb-ı Hâdî adlı eser yegâne nüsha olup Ankara Millî Kütüphanede, 06 Mil Yz B 108 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Mezkûr metin 289 varaktan müteşekkil, aruzun Fâilâtün Fâîlâtün Fâilâtün Fâilün kalıbıyla yazılmış olup 11 752 beyitten oluşmaktadır. Arkaik/eskicil adı verilen sözcük, eskiden kullanılan ancak yazı dilinde karşımıza çıkmayan, konuşma dilinde ise az rastlanılan kelimeler demektir. Bu tür yapıların bilinmesi, dilin zaman içindeki değişim ve gelişimini göstermesi bakımından önem arz etmektedir. Türk İslam edebiyatı sahasında verilen yazma eserlerin özellikle de dil açısından incelenmesi çok kıymetlidir. Bu bağlamdan hareketle, İbn Hayr’ın Kitâb-ı Hâdî adlı eserinde yer alan arkaik/eskicil kelimeler tespit edilmeye çalışılmış ve ilgili beyitlerin örneklendirilmesi yapılmıştır. Bu kelimeler alfabetik olarak sıralanmış, anlamları ve geçtikleri (varak numarası, beyit numarası) yerler gösterilmiştir. Bu çalışmadaki ana gaye, metin içerisinde yer alan arkaik kelimeleri tespit edip diğer çalışmalara örnek teşkil etmek ve bilim dünyasına naçizane bir katkı sunmaktır. Anahtar Kelimeler: Türk İslam edebiyatı, dil, arkaik/eskicil kelime, İbn Hayr, Kitâb-ı Hâdî
Keywords : Türk İslam edebiyatı, dil, arkaik/eskicil kelime, İbn Hayr, Kitâb-ı Hâdî

ORIGINAL ARTICLE URL