BİLGİSAYAR TEMELLİ UYGULAMALAR İLE SPORCULARDA DİKKAT VE ALT BİLEŞENLERİNİN TESPİT EDİLMESİ: BİR LABORATUVAR ÇALIŞMASI

Authors : Merve Erdoğdu, Gizem Aytaç, Gökhan Deliceoğlu

Pages : 117-146

View : 508 | Download : 843

Publication Date : 2023-10-02

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Sporcularda dikkat ve alt bileşenlerine ilişkin problemlere sıklıkla karşılaşılmaktadır. İlgili literatür incelendiğinde özgül yöntemlere ihtiyaç duyulduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda şimdiye dek genellikle tercih edilmiş olan yöntem ve kullanılan ölçütlerin çoğunun, geleneksel uygulamalar ile kısıtlı bir içeriğe sahip olduğu ve yeniden test edilebilir ve somut değerlendirmeler için elverişli olmadığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, milli sporcularda dikkat ve alt bileşenleri bilgisayar temelli uygulamalar ile araştırılmıştır. Çalışmanın amacı, sporcularda dikkat düzeylerinin, zamanlama, planlama ve performansı sürdürme becerileri üzerinde etkisinin olup olmadığının deneysel yöntemlerle incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemi Ankara ilindeki 143 kadın, 229 erkek olmak üzere toplam 327 sporcudan oluşmaktadır. Araştırmada gönüllük esas alınıp rastgele örneklem yöntemi ile uygun örnekleme Psikoloji Araştırmaları Laboratuvarı’nda (PAL) uygulanmıştır. Ölçüm, bilgisayar ortamında simule edilmiş, çoklu karıştırıcı ve çeldiricilerin bulunduğu görsel, işitsel ve nötr uyarılarla tasarlanmış bilgisayar temelli uygulama ile sporcularda dikkat ve alt bileşenleri değerlendirilerek tamamlamıştır. Psikolojik yorgunluğun etkisini ölçmek için, Bilgisayar Tabanlı Çeldiricili Sürekli Performans Testi uygulanmıştır. Katılımcılara test boyunca değişen uyarıcılara karşın beklenen reaksiyonu vermesi görevi verilmiştir. Değişen çeşitli koşullar günlük yaşamın dijital bir taklidi ve simule edilmiş versiyonu olarak tasarlanmıştır. Böylece, katılımcıların farklı durumlardaki performansı hakkında bilgiler elde edilmiştir. Bunlara ek olarak bilgisayar ortamında uygulanan deneyler ile Web tabanlı ortamlarda gerçekleştirilen araştırmaların avantajları/dezavantajları ve dezavantajlarının hangi yöntemlerle giderilebileceğinden bahsedilmiştir. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda, dikkat ile zamanlama arasındaki pozitif ilişki ve dürtüsellik ile hata puanları toplamı arasındaki negatif ilişki yer almaktadır. Sonuç: Bu çalışmanın, dikkate ilişkin psikoloji uygulamaları alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Dikkat çalışmaları bilgisayar tabanlı ölçümler perspektifinden analiz edildiğinde, elde edilen sonuçların uygulamalı psikoloji alanlarındaki çalışmalara destek olacağı ileri sürülebilir.
Keywords : Çevrimiçi deneyler, dikkat, performans, psikoloji, spor.

ORIGINAL ARTICLE URL