Zorbalık Çemberini Aşmak: Ortaokul ve Lise Öğrencilerinde Akran Zorbalığı ve Siber Zorbalık

Bu çalışma, İstanbul Medipol Üniversitesi iş birliğiyle Kadıköy ve Beykoz’daki ortaokul ve liselerde gerçekleştirilen “Zorbalık Çemberini Aşmak” projesinin bulgularını sunmaktadır. Proje, akran ve siber zorbalık farkındalığını artırmayı, zorbalığa maruz kalan gençlerin savunma mekanizmalarını güçlendirmeyi ve etkili başa çıkma stratejileri kazandırmayı amaçlamıştır. Çalışmaya 11–17 yaş grubunda 509 öğrenci katılmış; 319’u eğitim seminerine gönüllü olarak dâhil edilirken 190 öğrenci kontrol grubunu oluşturmuştur. Eğitim seminerleri, zorbalığın tanımı, türleri, hukuki boyutları ve başa çıkma teknikleri üzerine iki hafta boyunca düzenlenmiştir. Veri toplama aracı olarak geliştirilen 14 maddelik zorbalığa yönelik farkındalık anketi ve demografik form kullanılmıştır. Ön ölçüm yapılmaksızın son test yalnızca eğitim almış ve almamış gruplar arasında karşılaştırmalı olarak uygulanmıştır. Betimsel istatistikler; cinsiyet, sınıf düzeyi, internet ve sosyal medya kullanım süreleri, yakın arkadaş sayısı ve zorbalık deneyimlerini ortaya koymuştur. Akran zorbalığına bazen maruz kalma oranı %44,4, siber zorbalığa bazen maruz kalma oranı %34,2 olarak bulunmuştur. T-test sonuçları, eğitim alan grubun akran zorbalığı (t=9,49; p<0,01), siber zorbalık (t=15,47; p<0,01) ve genel zorbalık farkındalıklarında (t=15,65; p<0,01) eğitim almayan gruba göre anlamlı düzeyde daha yüksek puan elde ettiğini göstermiştir. Sonuç olarak, zorbalık farkındalığı programları gençlerde hem bilişsel hem duygusal dayanıklılığı artırmakta, okullarda uygulanabilir stratejiler sunarak sürdürülebilir bir etki yaratmaktadır. Çalışma, eğitim programlarının düzenli tekrarı ve farklı okullarda yaygınlaştırılması önerisiyle son bulmuştur.