“Ahlat Ağacı” Filmi: Psiko-analitik Perspektiften Bir Söylem Analizi

Authors : Ziya Kızılay, Servet Bayram

Pages : 85-96

View : 211 | Download : 894

Publication Date : 2022-06-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, Freudyen psikanalizi içinde önemli yer tutan baba–oğul bağını, Anadolu kültüründe yer alan Ahlat Ağacı figürü ile eşleştirerek yine aynı ismi taşıyan bir film içinde incelemektedir. Bu bağlamda metin analizi tekniği kullanılarak filmdeki baba–oğul ilişkisi, karakterler ve sahneler psikanaliz çerçevesinde incelenmiştir. Ahlat Ağacı, üniversite eğitiminde lisansını tamamlayıp yetiştiği köye dönen ve burada yazdığı kitabını bastıracak sermayeyi bulmak için çabalayan, fakat bir yandan da babasının borçlarıyla boğuşan Sinan’ın hikayesini anlatan bir filmdir. Burada, babadan kalan borçla boğuşmak ise psikodinamik anlamda erkek evladın babasıyla kurduğu bağlardan gelen yükleri- ne atıfta bulunulmaktadır. Film içinde yer alan “Babadan Kalan Borç”, “Kuyu Figürü”, “İdris’in Köpeği Arap” gibi metaforik olgular bu açıdan incelenmiştir. Filmde, erkek evladın babasını, erkekliğin bir figürü olarak görmesi süreci- ne değinilmekte ve babayla kurulan yakın–uzak ilişki örüntüsü gözler önüne serilmektedir. Sinan’ın babasından uzaklaşma ve onun gibi olmama çabaları film boyunca görülse de metaforik yönden özdeşleşme gerçekleşmektedir. Bu durum, Sinan’ın kasabasında bulunan babasının açmak için uğraştığı kuyuya inmesi ve orada su bulmaya gayret göstermesi ile sahnelenmektedir. Babadan kalan bu mirasın aslında babadan kalma yükle eşleştirildiğini düşünürsek bu yükten de kurtulmanın bir yolu, onunla özdeşleşerek o kuyuya inmekten geçtiği mesajı verilmektedir. Film tüm yönleriyle incelendiğinde, kahramanların taşra hayatında yaşadığı var olabilme çabaları, insanlar arası etkileşimlerin faydaya göre şekillenmeleri görülür. Ayrıca farklı görüş biçimlerinin uzun soluklu diyalog sahneleriyle ele alınışı bağlamında izleyicisine düşünsel anlamda bir sorgulama sunduğu da görülmektedir. Film içinde sunulan politik-siyası mesajlara bakmadan sadece psikoanalitik yorumlama üzerine odaklanılmıştır.
Keywords : Nuri Bilge Ceylan, Ahlat Ağacı, Psikanaliz, Savunma Mekanizmaları, Psikanalitik Analiz

ORIGINAL ARTICLE URL