Dîvânu Lugâti’t Türk ve Dede Korkut’ta Kültürel Kodların Dilbilimsel İncelemesi

Home Page
About
Submit A Journal
Submit A Conference
Submit Paper/Book
- Submit a Preprint
- Submit a Book
Contact

Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi
Cilt: 8 Sayı: 2
Dîvânu Lugâti’t Türk ve Dede Korkut’ta Kültürel Kodların Dilbilimsel İncelemesi

Dîvânu Lugâti’t Türk ve Dede Korkut’ta Kültürel Kodların Dilbilimsel İncelemesi

Pages : 214-232

View : 64 | Download : 60

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dîvânu Lugâti’t Türk ve Dede Korkut Hikâyeleri, Türk milletinin dilini, kültürel kimliğini ve düşünce dünyasını yansıtan anıt eserler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, söz konusu eserlerden seçilen kesitler, modern dilbilimin temel kavramları olan dil–söz, dizi–dizim, kod kopyalama ve edim–edinç çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın amacı, kesitlerdeki kültürel kodları ve düşünüş biçimlerini ortaya çıkarmak, bunların iki eser arasındaki ilişkilerini değerlendirmek ve Türk dilinin tarihî süreç içerisindeki gelişimine ışık tutmaktır.Araştırmada öncelikle Ferdinand de Saussure’ün dil–söz ve dizi–dizim ayrımları, Noam Chomsky’nin edim–edinç yaklaşımı ve Lars Johanson’un kod kopyalaması kavramı temel alınmıştır. Bu kuramsal çerçeve doğrultusunda seçilen kesitler analiz edilmiş, ortak temalar, semboller ve kültürel kodlar belirlenmiştir. İncelemeler sonucunda her iki metinde de zulüm ve güç çatışmaları karşısında masumların zarar görmesi, adalet arayışı, toplumsal birlik ve dirlik gibi kodların öne çıktığı görülmüştür. Ayrıca, Dede Korkut kesitinde bu kodların daha işlevsel, ayrıntılı ve zengin bir biçimde işlendiği, Türkçenin tarihî süreçteki ifade gücünün geliştiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, seçilen kesitler üzerinden yapılan karşılaştırmalı analiz; Türk kültürünün ve dilinin sürekliliğini, kimlik inşasındaki rolünü ve halk bilimi unsurlarının dil aracılığıyla nasıl aktarıldığını göstermektedir. Çalışma, Türk dilinin tarihî gelişimine dair bulgular sunmakla birlikte halk bilimi ve dilbilim eksenli yeni araştırmalara da zemin hazırlamaktadır.
Keywords : Türk Dili, , Türk Kültürü, , Dîvânu Lugâti’t Türk, , Dede Korkut, , Halk Bilimi, , Dilbilim,

ORIGINAL ARTICLE URL

* There may have been changes in the journal, article,conference, book, preprint etc. informations. Therefore, it would be appropriate to follow the information on the official page of the source. The information here is shared for informational purposes. IAD is not responsible for incorrect or missing information.