Bektaşi Fıkralarını Nazma Çeken Bir Kitabın Hikâyesi: Metin Eloğlu ve Oğuz Tansel’in “Bektaşi Dedikleri” Kitabı

Authors : Mehmet Çevik

Pages : 192-213

Doi:10.48174/buaad.1835685

View : 39 | Download : 48

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Bektaşi fıkralarının nazma çekilmesiyle oluşturulmuş Bektaşi Dedikleri adlı kitabın hazırlanması ve yayımlanması süreçleri ele alınmıştır. Fıkraları nazma çekerek kitabı hazırlayanlar; şair, yazar ve halk bilimi araştırmacısı Oğuz Tansel ile şair, yazar ve ressam Metin Eloğlu’dur. Kitapta ayrıca, Tansel’in hocası ve dostu olan Pertev Naili Boratav’ın kaleme aldığı, sunuş niteliğinde, “Bektaşilik ve Bektaşi Fıkraları Üzerine Birkaç Söz” başlıklı yazı ve ressam Abidin Dino’nun fıkralarla ilgili desenleri yer almaktadır. Çalışmalarına 1962 yazında karar verilen ve başlanan kitabın tamamlanması 1966-1967 yıllarını bulmuş; ancak kitabın yayımlanması 1970 yılında mümkün olabilmiştir. Çalışmada, kitabın öncelikle hazırlanması; ardından da tamamlandıktan sonra yayımlanması sürecinde yaşanan zorluklar mümkün olduğunca ayrıntılı bir şekilde ele alınıp değerlendirilmeye ve kitabın hazırlanıp yayımlanması sürecinin 8 yılı geçmesinin nedenleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede gecikmenin nedenleri olarak her iki şairin de diğer çalışmaları, sağlık sorunları, hem kendileri ayrı şehirlerde (İstanbul ve Konya) hem de kitaba katkı sunacak olan Boratav ve Dino başka bir ülkede (Fransa) yaşıyor olmasına karşın ortak bir çalışma yapmaktan kaynaklanan zorluklar, 1966 yılında kitap tamamlanmak üzereyken benzer nitelikli başka bir kitabın yayımlanması ve dönemin siyasi koşulları çerçevesinde yayınevleriyle yaşanan sıkıntılar gibi noktalar tespit edilmiştir. Aslında kitabın, 1960’lı yıllardan bugüne Türkiye’deki kültür, sanat ve edebiyat atmosferi hakkında önemli bilgiler veren hikâyesi; hem Türk halk edebiyatı hem de modern Türk edebiyatı araştırmaları için önem arz etmektedir. Bu bakımdan kitabın hikâyesi hakkındaki tüm bu bilgi, tespit ve değerlendirmeler; bugün ve gelecekte hem sanatçılar hem edebiyat araştırmacıları hem de yayıncılar için yol gösterici niteliktedir.
Keywords : Metin Eloğlu, Oğuz Tansel, Bektaşi Dedikleri kitabı

ORIGINAL ARTICLE URL