SPORDA TOPLUMSAL CİNSİYET VE CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ ÜZERİNE YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: YÖK TEZ VE PROQUEST ÖRNEĞİ

Authors : Emre Belli, Özlem Ece Başoğlu, Şükran Dertli

Pages : 57-75

Doi:10.61962/bsd.1559972

View : 116 | Download : 117

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı sporda toplumsal cinsiyet ve cinsiyet eşitsizliği ile ilgili ulusal ve uluslararası literatürdeki lisansüstü tezlerin genel profilini ortaya koymaktır. Bu çalışma, sporda toplumsal cinsiyet ve cinsiyet eşitsizliği konularında yapılan lisansüstü tezlerin eğilimlerini ve gelişim süreçlerini inceleyerek, araştırmacılara bu alandaki literatürün evrimini ve araştırma boşluklarını anlamada yardımcı olacaktır. Elde edilen bulgular, alan yazındaki önemli temaları ve araştırma konularındaki gelişim yönlerini ortaya koymakta, bu alanda yeni çalışmalar yapmayı planlayan araştırmacılara rehberlik edecek ipuçları sunmaktadır. Ayrıca, bibliyometrik analizlerin gelecekteki araştırmalar için yönlendirici bir kaynak olacağı, aynı zamanda toplumsal cinsiyet ve cinsiyet eşitsizliği konularındaki literatüre ulusal ve uluslararası düzeyde katkı sağlaması beklenmektedir. Bu şekilde, araştırmacılar için alandaki boşlukların tespiti ve gelecekteki araştırmalar için bir temel oluşturulmasına olanak tanınacaktır. Bu noktada ProQuestTM ve Yök Tez veri tabanları üzerinden erişim sağlanan lisansüstü tezler değerlendirilmeye alınmıştır. Bu gerekçelerle yapmış olduğumuz bu araştırmada Yök Tez ve ProQuestTM veri tabanlarında yer alan ulusal ve uluslararası literatürdeki toplam 216 tez çalışmasından elde edilen veriler bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Sporda toplumsal cinsiyet ve cinsiyet eşitsizliği ile ilgili Yök Tez ve ProQuestTM’ deki lisansüstü tezlerin durumu “akademik düzey”, “yıl”, “yayın dili”, “konu” gibi parametrelerle analiz edilmiştir. Bu bağlamda sporda toplumsal cinsiyet ve cinsiyet eşitsizliği ile ilgili Yök Tez’deki 107 lisansüstü tezinden 78’inin yüksek lisans, 27’sinin doktora ve 2’sinin sanatta yeterlilik tezleri olduğu, ProQuestTM’deki 109 lisansüstü tezinden 78’inin doktora ve 31’inin yüksek lisans tezleri olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte Yök Tez’deki lisansüstü tezlerinin 2005-2023 yılları arasında, ProQuestTM’deki lisansüstü tezlerinin ise 1989-2023 yılları arasında hazırlandığı belirlenmiştir. Lisansüstü tezlerinin yayın dillerinin Yök Tez’de en fazla Türkçe, ProQuestTM’de ise İngilizce olarak hazırlandığı bulgusuna ulaşılmıştır. Konuyla ilgili çalışma yapmayı planlayan araştırmacılara yönelik olarak farklı veri tabanlarındaki verilerle bibliyometrik analizin yapılması önerilmiştir.
Keywords : Yök Tez, ProQuestTM, toplumsal cinsiyet, cinsiyet eşitsizliği, bibliyometri

ORIGINAL ARTICLE URL