HEYET-İ MİLLİYE’DEN HEYET-İ MERKEZİYEYE SİVİL TEMELLİ DİRENİŞ; NAZİLLİ KONGRELERİ

Authors : Günver GÜNEŞ, Müslime GÜNEŞ

Pages : 1255-1280

Doi:10.33431/belgi.559464

View : 39 | Download : 15

Publication Date : 2019-07-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Kongreler, Türk Milli Mücadelesinde bağımsızlığa giden yolda oldukça önemli bir aşamadır.  Anadolu’da işgalin en yoğun yaşandığı Batı Anadolu’da gerçekleştirilen kongrelerin bağımsızlık mücadelesinde Kuva-yı Milliye ile birlikte ayrı bir öneme sahip olmuştur. Haziran 1919’dan Mart 1920’ye kadar Batı Anadolu’da gerçekleştirilen Alaşehir, Balıkesir, Afyon, Nazilli kongreleri Milli Mücadele’de bölgesel merkezi bir otorite olarak etkin bir rol oynamışlardır.  İzmir’in 15 Mayıs 1919’da işgali ile Batı Anadolu’ya çıkan Yunan işgal kuvvetlerine karşı Kuva-yı Milliye çevresinde oluşan direniş kısa sürede örgütlü bir şekle bürünmüştür. Aydın Sancağında Nazilli Kazası İlerleyen Yunan Ordusu karşısında bölgede adeta sivil temelli direnişin merkezi olmuştur. Kuva-yı Milliye’nin kurulmasında ve Batı Anadolu bölgesindeki dağınık faaliyet gösteren milli heyetlerin örgütlenmesinde üç defa toplanan Nazilli Kongrelerinin büyük etkisi ve ağırlığı söz konusudur. Bölgedeki sivil oluşum önce Nazilli Heyet-i Milliyesi ardından Nazilli Heyet-i Merkeziyesi adlarıyla Kuva-yı Milliye’nin askeri, siyasi ve idari teşkilatlanmasının temelini oluşturmuştur.  Nazilli’deki milli örgütlenme kuva-yı milliyenin ve bölge halkının sağlık, barınma, ulaşım, haberleşme, istihbarat, yiyecek, giyecek, taşıt, muhacir ve mücahit ailelerine yardım edip, hizmet götürebilmek için 6-9 Ağustos 1919’da I. Nazilli, 19-23 Eylül 1919’da II. Nazilli, 6 Ekim 1919’da da III. Nazilli Kongrelerini gerçekleştirmiştir. Bir sivil –halk dayanışması olan Nazilli kongreleri, siyasi ve idari örgütlenmenin yanında halkın efelerin, din adamlarının, askerlerin oluşturduğu Kuva-yı Milliye’nin Aydın- Nazilli Cephesinde bütünleşmesini sağlamıştır.    Kongre kararlarını uygulayan ve denetleyen Nazilli Heyet-i Merkeziyesi’nin, Doğu’daki Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki Heyet-i Temsiliye hareketi ile yakınlaşması, Doğu ve Batı’da gerçekleştirilen kongrelerle Anadolu’daki Milli Mücadele Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğinde birleşmesinin alt yapısı hazırlanmıştır. Nazilli kongresi her ne kadar yerel kongre olsa da, bölgedeki etkinliği, aldığı kararlar ve bunların hayata geçirilmesi ile Aydın Denizli hattında Yunan işgaline karşı direnişin merkezi olmuştur. Nazilli Kongresi Milli Mücadele yıllarında Aydın bölgesinde oluşan tek kongredir.  
Keywords : Aydın Kuva yı Milliyesi, Nazilli, Nazilli Kongresi, Celal Bey

ORIGINAL ARTICLE URL