VAKİT GAZETESİNE GÖRE PARİS BARIŞ KONFERANSI’NDA TÜRKİYE SULHU MÜZAKERELERİ VE ANADOLUDA’Kİ ETKİLERİ (1919-1920)

Authors : Abdurrahman Yalçınkaya

Pages : 325-350

Doi:10.33431/belgi.1475681

View : 102 | Download : 63

Publication Date : 2025-07-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti’nin de taraf olduğu İttifak Devletlerinin yenilgisiyle sonuçlandı. İtilaf Devletleri, savaşta yenilgiye uğrayan Bulgaristan’la 29 Eylül’de, Osmanlı Devleti’yle 30 Ekim’de, Avusturya-Macaristan’la 3 Kasım’da ve Almanya’yla 11 Kasım’da birer ateşkes antlaşması imzaladılar. Silahlı mücadelenin sona ermesiyle barış görüşmeleri gündeme geldi. Savaşın galipleri, mağluplarla yapacakları antlaşmaların şartlarını görüşmek ve kendi aralarındaki anlaşmazlıkları çözmek için Paris’te bir araya geldiler. 32 devletin temsilcileri Paris’te Avrupa ve hatta dünya haritasını yeniden belirlemeye başladılar. Bağımsızlığa kavuşmayı uman topluluk ve azınlıklıklar, Paris Barış Konferansı’nda alınacak kararları sabırsızlıkla bekliyorlardı. Üstelik bu topluluk ve azınlıkların birçoğu Osmanlı’dan toprak koparmak amacındaydı. Bilhassa Yunanlılar “Büyük Yunanistan” hayaline iyice kapılmışlardı. Buna karşın Wilson’un “yenenler yenilenlerden toprak almayacaktır” ilkesi, mağlup devletleri umutlandırmış ve onların da Barış Konferansı’ndan beklentilerini arttırmıştı. Paris Barış Konferansı 18 Ocak 1919’da başlamıştır. Konferansta ilk önce Almanya, Avusturya ve Bulgaristan’la ayrı ayrı antlaşmalar imzalandı. Ancak Osmanlı Devleti ve Macaristan’la herhangi bir antlaşma yapılmadan Konferans dağıldı. Büyük devletlerin menfaatlerinin paralelinde kararların alındığı Paris Barış Konferansı, Birinci Dünya Savaşı’nın getirdiği sorunlara çözüm getirmemiştir. Adında “barış” tabiri olan ve dünya barışını temin etme amacını taşıyan Paris Barış Konferansı, aslında İkinci Dünya Savaşı’nın da hazırlayıcısı olmuştur. 1920’nin ortalarına kadar fiilen devam eden Paris Barış Konferansı’nın ilk altı ayında en önemli kritik kararlarlar alınmıştır. Bu kararlar ileriki yıllarda devletlerarasındaki ilişkilere yön vermiş ve yeni sorunların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada Konferansa katılmak üzere Osmanlı murahhaslarının Paris’e davet edilmesi, Konferansta Türkiye Sulhu hakkında yapılan müzakereler, Osmanlı murahhaslarının Konferanstaki vaziyetleri; bu süreçte İstanbul’da toplanan Şûrâ-yı Saltanat ile başta başkent İstanbul olmak üzere Anadolu’nun muhtelif vilayetlerinde düzenlenen mitingler ve gönderilen protesto telgrafları hakkında Vakit gazetesinde yayınlanan haber ve yazılar incelenmiştir.
Keywords : Paris Barış Konferansı, Türkiye Sulhu, Wilson İlkeleri, Vakit gazetesi

ORIGINAL ARTICLE URL