BANKACILIK SEKTÖRÜNDE YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARININ GELECEĞE YÖNELİK İŞ KAYBI DUYGUSUNA ETKİSİ; KAMU SERMAYELİ KATILIM BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA.

Authors : Tayfun Timuray

Pages : 261-285

Doi:10.14514/beykozad.1521137

View : 77 | Download : 112

Publication Date : 2025-12-17

Article Type : Research Paper

Abstract :İİnsan unsuru ile teknolojiyi entegre eden sanayi 5.0 kavramı günümüzde yerini toplum zekâsının dijitalize olduğu ve iş gücünün de dijitalize edilerek yapay zekâ sistemlerinin kontrol ve denetimine girmesi anlamına gelen sanayi 6.0’a bırakmaktadır. Çok uzun yıllar insan gücüne bağlı çalışan bankacılık sektörü de doğal olarak bu gelişimden payını almak istemekte ve dijitalleşmektedir. Bu çalışma Türkiye’de son yıllarda gelişen kamu sermayeli katılım bankaları çalışanlarının yapay zekâ bankacılık uygulamalarına öğrenme, sosyoteknik körlük, iş değiştirme ve yapay zekâ konfigürasyonu faktörleri açısından bakış açılarını ölçmek için yapılmıştır. Çalışmada 2023 yılı sonu ile faaliyette bulunan üç kamu sermayeli katılım bankası çalışanları dâhil edilmiştir. Katılımcılar cinsiyet değişkenine göre sosyoteknik körlük faktöründe anlamlı düzeyde farklılık göstermekte ve kadın katılımcılar erkek katılımcılara göre yapay zekâ uygulamalarının sorunlara yol açacağı, kötüye kullanılacağı ve kontrol dışına çıkabileceğini düşünmektedir. Katılımcılar medeni değişkenine göre sosyoteknik körlük faktöründe anlamlı düzeyde farklılık göstermekte ve evli katılımcılar bekâr katılımcılara göre yapay zekâ uygulamalarının sorunlara yol açacağı, kötüye kullanılacağı ve kontrol dışına çıkabileceğini düşünmektedir. Mesleki deneyim değişkenine göre ise 48 ay ve üzeri çalışma süresi olan katılımcılar açısından sosyoteknik körlük faktörü tehdit oluşturmazken 25-36 ay arası çalışma süresi olan katılımcılar tehdit olarak algılamaktadır.
Keywords : Bankacılık, Yapay Zeka, Katılım Bankacılığı, İş Kaybı Duygusu

ORIGINAL ARTICLE URL