TÜRKİYE’DE KARBON EMİSYONUN, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

Authors : Gülcan Gökçe, Hasan Azazi

Pages : 195-203

Doi:10.70754/biibfd.1766679

View : 89 | Download : 39

Publication Date : 2025-09-18

Article Type : Research Paper

Abstract :Sürdürülebilir kalkınma politikaları, ekonomik büyüme ve dış ticaretin çevresel etkilerini azaltmayı hedeflemektedir. Karbon emisyonlarının kontrol altına alınması, uluslararası pazarlarda rekabet gücünün korunması ve çevre standartlarının yükseltilmesi açısından stratejik öneme sahiptir. Artan üretim ve ticaret hacmi, ekonomik büyümeyi desteklerken enerji tüketimi ve karbon salımlarını da artırabilmektedir. Bu nedenle yenilenebilir enerji yatırımlarının teşviki, temiz üretim teknolojilerinin yaygınlaştırılması ve yeşil ticaret uygulamalarının geliştirilmesi, hem ekonomik kalkınmanın sürdürülmesi hem de çevresel etkilerin azaltılması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de karbon emisyonunun, dış ticaret ve ekonomik büyüme üzerine etkisi 1993- 2023 yılları arasında incelenmektedir. Zaman serisi Eviews 10 programıyla analiz edilmektedir. Çalışmada Uluslararası Para Fonu ve Türkiye İstatistik Kurumu’ndan veriler çekilip Microsoft Excel programına aktarılıp logaritmaları alınmıştır. Serilerin ilişkileri Johansen Eşbütünleşme testi ve Toda-Yamamoto Nedensellik testiyle analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda karbon emisyonunun ekonomik büyüme ve ihracat üzerinde bir nedenselliği gözlenirken karbon emisyonundan ve ithalattan birbirine doğru çift yönlü nedensellik saptanmıştır.
Keywords : Karbon emisyonu, dış ticaret, ekonomik büyüme

ORIGINAL ARTICLE URL