Altınotu (Helichrysum italicum Mill.): Yetiştiriciliği ve Kullanım Alanları

Authors : Selim Taşgın, Zehra Aytaç

Pages : 367-375

Doi:10.35193/bseufbd.1499645

View : 86 | Download : 75

Publication Date : 2025-05-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Altınotu bitkisi Asteraceae familyasının Helichrysum cinsine ait yarı çalımsı çok yıllık bir bitkidir. Helichrysum italicum Mill. Türkiye florasında olmamasına rağmen tipik bir Akdeniz bitkisidir. Dünya’da Hırvatistan, Bosna-Hersek, Arnavutluk ve Fransa’da yetiştiriciliği yapılmakla birlikte Türkiye’nin değişik illerinde de yetiştiriciliği yapılmaktadır. H. italicum kuru, kumlu ve kayalık bölgelerde doğal olarak yetişmektedir. Bitki yüksek yaz sıcaklıklarına ve kuraklığa dayanıklıdır. H. italicum hem generatif hemde vejetatif olarak çoğaltılabilmektedir. Ancak tohumları çok küçük olduğu için tohumların viyol ya da kasalara ekilmesi önerilmektedir. Vejetatif olarak ise 1 yıllık sürgünlerden alınan çelikler kullanılmaktadır. Fideler dikildikleri yıl verimleri genellikle düşük olmaktadır. En yüksek verim 3-6. yıllar arasında alınmaktadır. Ortalama taze herba verimi 700-800 kg/da, uçucu yağ verimi ise 0,8-1,2 kg/da arasında değişmektedir. Uçucu yağın önemli bileşenleri nerol, neril asetat, rosifiliol, selinen ve kurkumin türevleridir. Helichrysum cinsleri tarih boyunca geleneksel halk hekimliğinde kullanılmıştır. Genellikle diüretik ve safra düzenleyici olarak kullanılmaktadır. Bunun yanında antimikrobiyal, antibakteriyal, antiviral, antifungal, antioksidan ve antiinflamatuar etkileri olduğu da bilinmektedir. H.italicum bitkisinin uçucu yağları kozmetik sektöründe ve parfümeri sanayinde de kullanılmaktadır. Güney Asya ve Orta Doğu’da et yemeklerinde, taze peynirlerde ve salatalarda köri aroması olarak kullanılmaktadır.
Keywords : Helichrysum italicum, uçucu yağ, üretim, verim, kullanım alanları

ORIGINAL ARTICLE URL