Doğal İçerikli, Yenilebilir Kolorimetrik Akıllı Etiket Geliştirilmesi

Authors : Emine Arman Kandırmaz
Pages : 600-608
Doi:10.35193/bseufbd.1524797
View : 88 | Download : 151
Publication Date : 2025-11-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Akıllı etiketler, gıda bozulması sırasında salınan gazlar ve ortam pH değişimlerine tepki veren kimyasal maddeler kullanılarak üretilmektedir. Gıdalar bozulduğunda, yapılarından farklı gazlar salınır ve ortam pH değeri değişir. Farklı pH değerlerine tepki vererek renk değiştiren (kolorimetrik) indikatör malzemelerin kullanılmasıyla akıllı etiketler tasarlanabilir. Kullanılan indikatörün doğal kaynaklı olması veya sağlığa zararsız olması, gıda ile doğrudan temas açısından önemli bir husustur. Doğal içerikli ve farklı pH değerlerinde tepki veren indikatörler arasında kırmızı lahana, kırmızı pancar, siyah havuç, soğan kabuğu, zencefil ve safran yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, siyah havuç kullanarak bir indikatör mürekkep üretmek ve bu mürekkebi akıllı ambalaj sistemlerinde kullanmaktır. Bu doğrultuda, siyah havucun etken maddesi etil alkol ve saf su ile ekstrakte edilmiştir. Elde edilen renkli karışımlardan katı indikatör boyar maddeleri üretilmiştir. Üretilen indikatör boyar maddenin kimyasal yapısı ATR-FTIR spektrum analizleri ile belirlenmiştir. Üretilen indikatör boyar maddelerin farklı pH değerlerinde gösterdiği renk değişimi, hem görsel olarak hem de UV-Vis spektroskopisi ile incelenmiştir. Ayrıca, üretilen indikatör boyar maddeler ve nişasta içeren mürekkep formülasyonları hazırlanarak, süzgeç kağıdı üzerine serigrafi baskı yöntemiyle uygulanmıştır. Elde edilen etiketlerin taze ve bozulmuş tavuk ile yaptığı renk değişimleri, kolorimetrik olarak spektrofotometre ile analiz edilmiştir. ISO 12647 standardına göre, ΔE (renk farkı) değerinin 29 olduğu belirlenmiş ve bu, iki rengin görsel olarak farklı olduğunu göstermektedir. Bozulmadan önce pembe olan baskılar, tavuğun bozulması ile birlikte beşinci günün sonunda mavi-mor renge dönüşmüş, bu da spektrofotometrik ölçüm sonuçlarıyla desteklenmiştir. Sonuç olarak, siyah havuç boyar maddesinin, tavuk bozulmasını izlemek amacıyla akıllı etiketlerde kullanılabileceği tespit edilmiştir.
Keywords : Akıllı etiket, Siyah havuç, Kolorimetrik, Basılabilirlik, Doğal renklendirici

ORIGINAL ARTICLE URL