Tıbbi Açıdan Önemli Bir Bitki Olan Asparagus officinalis L. Hakkında Derleme

Authors : Alper Günay, Zehra Aytaç

Pages : 722-737

Doi:10.35193/bseufbd.1593350

View : 97 | Download : 173

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Asparagus olarak isimlendirilen ve genel olarak otsu, çok yıllık ve yüksek ekonomik değere sahip türler barındıran bu cins ortalama 200 tür ile temsil edilmektedir. Asparagus officinalis L. bitkisi diploid 2n=20 kromozomlu, monokotiledon, çift evcikli (dioik) bir bitkidir. Toprak altı kısmında pençe veya taç olarak bilinen rizomlar içerir. Her bir pençenin üst kısmında bulunan tomurcuklardan yukarıya doğru yumuşak sürgünler oluşur. Sürgün (mızrak) denilen bu kısım tüketimde asıl kullanılan parçadır. Sürgünler toprak yüzeyine çıkmadan önce beyaz renktedir, güneş ışığına maruz kalınca yeşil renge dönmektedir. Kuşkonmaz iklim istekleri bakımından seçici bir sebze değildir. Hasat zamanı havanın az yağışlı veya yağışsız geçmesi tercih edilir. Kuşkonmaz bitkisinin yetiştirildiği toprağın drenajının iyi olması, taşlı olmaması ve geçirimsiz tabakanın bulunmaması gerekmektedir. Bitkinin verimi üçüncü ve dördüncü yıllarda artmakta, dördüncü ve onuncu yıllar arasında sabit ve en yüksek seviyeye ulaşarak ekonomik olarak iyi bir gelir elde edilmesini sağlamaktadır. Onuncu yıldan sonra verimde düşüşler görülse de beş yıl kadar daha gelir elde edilebilmektedir. Kuşkonmaz fenolik bileşenler (flavonid, fenolik asit, hidroksisinnamik asit), saponin, sterol, kükürt içeren bileşenler, karotenoidler, fruktooligosakkaritler içermektedir. Rutin, kuşkonmazdaki fenolik bileşiklerin %60-80\\\'ini oluşturan başlıca flavonoiddir. Saponinler ve fruktanlar tümör oluşumunu engelleyici olarak rol oynamakta ve kabızlık ve ishal gibi rahatsızlıkların yanında obezite, kardiyovasküler, romatizma, diyabet riskini azaltmaktadır.
Keywords : Asparagus Officinalis, Besin İçeriği, Fenolik İçerik, Sürgün

ORIGINAL ARTICLE URL