Bilimsel Araştırmalarda Kullanılan Yapay Zeka Uygulamalarına Nasıl Yer Verilmeli?

Authors : Abdullah Biçer

Pages : 122-131

View : 261 | Download : 549

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Günümüzde yapay zeka uygulamaları (ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot vb.) hemen hemen her alanda bilimsel çalışmalarda kullanılmaktadır. Yapay zeka uygulamalarıyla literatür taraması, metin düzenleme, metin taslağı hazırlama veya yazma, veri seti oluşturma, görsel veya grafiksel tasarım oluşturma, veri analizi, dil çevirisi ve düzeltmesi, beyin fırtınası veya fikir geliştirme yapılabilmektedir. Bu konuyla ilgili olarak yapılan araştırmalar ve yapay zeka uygulamaları kullanılan bilimsel çalışmalar her geçen gün artmaktadır. Akademide yapay zekanın kullanımının giderek yaygınlaşmasıyla birlikte, bu uygulamaların bilimsel yayınlardaki yeri ve rolüne ilişkin çalışmalar da hızla artmaktadır. Bununla birlikte, yapay zeka katkılarının akademik yayınlarda nasıl temsil edilmesi gerektiği konusunda halen ortak bir görüş birliği bulunmamaktadır. Yazarlar yapay zeka uygulamalarında faydalanmaları durumunda yapay zeka uygulamalarına yazar olarak yer verildiği durumlar olsa da sayıları oldukça az olup daha çok yapay zeka katkıları atıf yada teşekkür bölümünde yer verilmektedir. Teşekkür bölümlerinde hangi amaçla yararlandıkları belirtildiği gibi genel bir ifadeyle teşekkür edildiği görülmektedir. Öte yandan, kimi çalışmalarda yapay zeka kullanılmadığı özellikle vurgulanarak, konunun etik ve yöntemsel boyutlarına dikkat çekilmektedir. Bu çalışmada günümüzde her alanda kullanılan ve pekçok açıdan istifade edinilen yapay zeka uygulamalarına bilimsel yayınlarda nasıl yer verildiğine (atıf, teşekkür, yazar) ilişkin literatür taranmış ve mevcut yaklaşımlar derlenmiştir. Literatür incelendiğinde yapay zekaya teşekkür alt bölümlerini dört ana başlık ve dokuz alt başlık altında toplanabilmektedir. Bu sınıflandırma, bilim dünyasında yapay zekanın nasıl konumlandırıldığını daha iyi anlamaya katkı sağlamakta ve akademik yayıncılıkta etik ilkeler ile standartların oluşturulmasına yönelik tartışmalara zemin hazırlamaktadır.
Keywords : Yapay Zeka, Teşekkür, Yazar, Atıf, Etik Ilkeler, ChatGPT, Copilot

ORIGINAL ARTICLE URL