Katılım Bankacılığı İthalat Finansman İşlemlerinde Oluşan Fıkhi Riskler ve Yönetimi

Authors : Fatih Kazancı
Pages : 55-70
Doi:10.54860/beyder.1653889
View : 28 | Download : 22
Publication Date : 2025-07-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Katılım bankaları dış ticaret işlemleri yaparlarken hem konvansiyonel bankaların maruz kaldıkları tüm bankacılık riskleri ile hem de kendilerine özgü faizsiz yapıları nedeniyle farklı risklere maruz kalmaktadırlar. Bu risklerden en önemlilerinden biri fıkhi risklerdir. Katılım bankaları yurtiçi finansman işlemlerinde bu riskle karşılaştıkları gibi ithalat finansmanı işlemlerinde de karşılaşmaktadırlar. Katılım bankacılığında ithalat finansmanı işlemlerinde yaygın olarak murabaha ve finansal kiralama yöntemleri kullanılmaktadır. Her iki yöntemde de katılım bankaları tarafından çeşitli ödeme şekilleriyle (peşin ödeme şekli, vesaik mukabili ödeme şekli, akreditifli ödeme şekli) mal satın alınarak, bu malın müşteriye satışı veya kiralanması söz konusudur. Bu yöntemler çoğunlukla kredi riski ve piyasa riskine neden olsalar da katılım bankacılığına özgü çeşitli fıkhi riskler de oluştururlar. Çalışma ithalat finansman yöntemleri olan murabaha ve finansal kiralama çerçevesinde gerçekleştirilmiş olmasına rağmen, ithalat finansmanında fıkhi risk oluşturabilecek olan kabul kredili ödeme şeklinde oluşan fıkhi risklere de değinilmiştir. Katılım bankacılığında oluşan fıkhi riskler aynı zamanda bu bankacılık türünü itibar riskine de maruz bıraktığından, çalışmamızın ulaştığı sonuçlar katılım bankacılık sektörünün geleceği açısından önemlidir. Çalışmanın amacı, ithalat finansmanında karşılaşılan fıkhi risklerin saptanması ve alınacak risk azaltıcı önlemler sayesinde katılım bankacılığının fıkhi kurallara uyumunu sağlamaktır. Çalışmamızda ithalat finansman yöntemlerindeki fıkhi risk oluşturan alanalar nitel araştırma yöntemleri olan doküman analizi ve yüzyüze mülakat yöntemleriyle analiz edilmiş ve bu yöntemlerle saptanan fıkhi risklerin yönetilebilmesi için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Keywords : İslami Finans, Katılım Bankacılığı, İthalat Finansmanı, Fıkhi Risk

ORIGINAL ARTICLE URL