‘Öğrenme’nin ‘Kısa Dönem’ Koşulları Altında Maliyetleri Azaltıcı Etkisi Üzerine Bir Değerlendirme

Belli bir ‘işin sürekli tekrar edilmesi’ ile ‘deneyim kazanma’ ve ‘öğ- renme’ arasında doğru yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Bir başka ifade ile sü- rekli tekrar etmenin bir sonucu olarak ortaya çıkan ‘deneyim kazanma’ ve ‘öğrenme’ olguları, işi daha kısa bir sürede ve daha etkin bir biçimde yapılabilir hale getirip işgücü maliyetlerini azaltmaktadır. Nitekim ‘toplam kalite yönetimi’ arayışları temelinde geliştirilmiş olan ‘öğrenme eğrileri’ yaklaşımı, ‘öğrenme’nin işgücü maliyetlerini azaltıcı etkisine vurgu yapmaktadır. Fakat bu etki, iktisat teorisinden bildiğimiz ‘pozitif ölçek ekonomileri’nin işgücü maliyetlerini azaltıcı etkisinden farklı olarak sermayenin / teknolojinin veri kabul edildiği ‘kısa dönem’ koşulları altında da ortaya çıkmaktadır.