YAPAY ZEKÂNIN İDARİ YARGIDA KULLANILMASI

Authors : Ercan Tutan
Pages : 410-507
Doi:10.55009/bilisimhukukudergisi.1500382
View : 263 | Download : 256
Publication Date : 2024-12-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Dünya genelinde sağlıktan güvenliğe kadar pek çok sektörü etkileyen ve daha da etkileyeceği aşikâr olan yapay zekânın etkisi adalet hizmetlerinde de görülmektedir. Hukuk profesyonellerinin iş yapış şekillerini zaman ve maliyet açısından kayda değer şekilde etkileyen yapay zekâ, karar arama, sözleşme hazırlama, sözleşmedeki aykırılıkları bulma, hâkim kararını destekleyici raporlar hazırlama, karar taslakları oluşturma, hatta hâkimin yerine geçerek karar verici noktalarında olabilmektedir. Mahkeme süreçlerinde ise otomatik belge oluşturarak davadan önce ilgili kurum ve kuruluşlardan talepte bulunma, mahkemede ses transkripsiyonu yaparak beyanların tutanaklara geçmesini sağlama ve gerekçeli kararın oluşturulmasında beyanların özetlenmesi açısından kolaylıklar sunmaktadır. Bu çalışma, yukarıda belirtilen tüm bu süreçlerin yanı sıra yapay zekâ kullanımının görülebileceği hukuk alanlarından biri olan idari yargıda, yapay zekâ kullanımının hangi aşamada ne şekilde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Kanaatimizce, tam yargı davalarına kıyasla idari yargıda objektif nitelikli dava türü olan iptal davalarında yapay zekânın hâkim yerine geçerek karar vermesi daha olasıdır. Fakat, idari işlemin amaç unsurunun tespitindeki zorluk ve idari yargının içtihadilik özelliği yapay zekânın hâkim yerine geçerek karar vermesini zorlaştıracak unsurlardır. Yapay zekâ, idari işlemin unsurlarındaki aykırılıkları tespit edebilecek olması sebebiyle hâkim kararını destekleyici unsur olarak kullanılabilecektir. Bunun yanı sıra, idari yargıda ilk inceleme aşamasında, tam yargı davalarında tazminat miktarının belirlenmesinde, delillerin gerçekliğinin araştırılmasında, özellikle elektronik delillerin niteliklerinin belirlenmesinde, adli yardım kararının verilmesinde ve yürütmenin durdurulması aşamasında hâkim kararlarını destekleyici olarak kullanılabilir. Ayrıca, dosyaların tasnif edilmesi ve ivedi olarak görülecek dosyaların belirlenmesi aşamalarında da yer alabilecektir.
Keywords : Yapay zekâ, Yapay zekâ teknolojileri, Hukuk, İdari yargı, İdare hukuku.

ORIGINAL ARTICLE URL