Kur’an’da Ortografik Benzerlik ve Semantik Farklılaşma (سُنَّة/s-n-n, سِنَة/v-s-n ve سَنَة/s-n-h/s-n-v Köklerinin Karşılaştırmalı Analizi)

Authors : Remzi Nazlı

Pages : 316-327

Doi:10.34085/buifd.1757927

View : 145 | Download : 75

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Kur’ân-ı Kerîm\\\'de yazımsal olarak birbirine çok yakın olan sünnet (سُنَّة), sine (سِنَة) ve sene (سَنَة) kelimelerinin, bu şekilsel benzerliğe rağmen nasıl tamamen farklı ve keskin anlamsal sınırlara sahip olduğunu analiz etmektedir. Makalenin temel tezi, bu durumun bir anlam karmaşası değil, aksine Kur\\\'an\\\'ın dilsel hassasiyetini ve i\\\'câzını (mucizeviliğini) ortaya koyan bilinçli bir tercih olduğudur. Çalışma; etimoloji, Câhiliye şiiri ve tefsir kaynaklarını birleştiren disiplinler arası bir yaklaşımla bu üç kelimenin köklerini (“s-n-n”, “v-s-n”, “s-n-h/s-n-v”) incelemektedir. Analiz, her bir kökün özgün bir teolojik kavramı inşa ettiğini göstermektedir. “Parlatmak ve yol açmak” anlamındaki “s-n-n” kökü, Allah’ın tarih ve toplumdaki değişmez yasalarını ifade eden sünnetullah (ilâhî kanun) kavramına evrilir. “Uyuklama” anlamındaki “v-s-n” kökünden türeyen sine kelimesi, Âyetü’l-kürsî’de en hafif bir gaflet halini dahi nefyederek Allah’ın mutlak hayat (el-Hayy) ve yönetim (el-Kayyûm) sıfatlarını ispatlayan bir ilâhî tenzih ilkesine dönüşür. “Zamanla bozulma” ve “yıl/kıtlık” gibi çift yönlü anlamlara sahip “s-n-h/s-n-v” kökleri ise, lem yetesenneh (bozulmamış) mucizesiyle Allah’ın tabiat ve zaman üzerindeki mutlak egemenliğini kanıtlayan bir ilâhî kudret delili haline gelir. Böylece bu üç kök, birbirini tamamlayan ve İslâm\\\'ın tevhîd tasavvurunun temelini oluşturan üç ana teolojik sütunu (kanun, tenzih, kudret) meydana getirir.
Keywords : Arap Dili Belâgatı, İ'câzü'l-Kur'an, Etimoloji, Semantik, Sünnet, Sine, Sene.

ORIGINAL ARTICLE URL